د. إتلاف ظروف طلا و نقره از نظر كسانى كه نگهدارى آنها را جايز مى‌دانند، موجب‌ضمان است؛ اما كسانى كه نگهدارى آنها را ناروا مى‌دانند، موجب ضمان نمى‌باشد. (٢٨)

٥ ـ در اينكه إتلاف صيد در حرم از طرف شخص محرم و يا محلّ موجب ضمان است يا نه، ميان فقهاى اهل‌سنت اختلاف زياد وجود دارد. برخى گفته‌اند: افزون بر كفاره موجب ضمان هم هست، درمقابل، برخى مخالفت كرده‌اند. (٢٩)

٦ ـ إتلاف غير مشروع: محل آن يا انسان است و يا حيوان و يا نبات و يا جماد. حكم صورت اول در بحث جنايات خواهد آمد. در سه صورت ديگر، اگر ملك كسى نباشد موجب ضمان نخواهد بود و اگر مالك محترم داشته باشد موجب ضمان است. دليل آن آيؤ {فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل مااعتدى عليكم. } (٣٠)است.

٧ ـ إتلاف يا به گونؤ مباشرت است و يا به گونؤ تسبيب، و درهر دو صورت ضمان هست. (٣١)

٨ ـ اگر چارپايان زراعتى را تلف كنند، در صورتى كه در شب باشد، صاحب آنها ضامن است. و اگر در روز باشد، صاحب آنها ضامن نيست؛ زيرا عادت بر اين است كه مالك، زراعتِ خود را در روز محافظت مى‌كند. (٣٢)

٩ ـ شرايط ضمان مالى كه تلف شود عبارت است از:

الف. شئ تلف شده مال باشد. ب. ارزش داشته باشد. بنابراين اتلاف خمر و خنزير موجب ضمان نيست. ج. متلف بايد قابليت تعلق ضمان را داشته باشد. بنابراين اگر متلف حيوان باشد ضمان نخواهد بود، مگر در بعضى از موارد. اما اگر متلف خردسال و يا

(٢٨)همان، ص٢١٩.
(٢٩)همان، ص٢٢٢.
(٣٠) بقره١٩٤.
(٣١)همان، ص٢٢٣.
(٣٢)همان، ص٢٢٤.