ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٣ - از مختصات ايمان است كه انسان نفس امّاره ( خود طبيعى ) را همواره مورد احتياط قرار دهد و از آن برحذر باشد

كلمهء « ظنون » بنا به گفتهء ابن منظور عبارتست از بدگمان بودن [١] و در همين مورد مى گويد : « ظنون به هر چيزى كه قابل اطمينان نيست و همچنين به چاهى گفته مى شود كه وجود آب در آن مشكوك است » [٢] و اين يك تعبير فوق العاده ظريف در بارهء « خود طبيعى » ( نفس اماره ) است ، زيرا گاهى اين نفس آدمى تحت تأثير انگيزه هايى خاصّ ، جانب خير و صلاح را مى گيرد و گاهى [ كه اكثر اوقات را شامل مى شود ] جز تقويت عوامل تورم خويشتن و قرار گرفتن در شهوات و هواهاى لذت بار « اگر چه در عالم خيالات » كار ديگرى انجام نمى دهد . لذا همان طور كه امير المؤمنين عليه السلام مى فرمايند ، اين نفس همواره بايد تحت مراقبت و آگاهى شديد قرار بگيرد كه آدمى را به لجنزار اشباع بىقيد و شرط خودخواهى ساقط نكند . در بارهء آن انسانهاى الهى بينديشيد كه پيش از شما راه صلاح را پيش گرفتند و رو به مقصد جاودانى خود به حركت در آمدند .
< شعر > قَوْمٌ فَعَلُوا خَيْراً فَعَلَوْا وَ عَلى دَرَجِ الْعُلْيا دَرَجُوا فَهُمْ فَهِمُوا مَعْنَى الْمَعْنى وَ بِذْكرِ الله لَهُمْ لَهِجُوا دَخَلُوا فُقَراءَ عَلَى الْدُّنيا فَكَما دَخَلُوا مِنْها خَرَجُوا < / شعر > ( آن انسانهاى كمال يافته به خيرات عمل كردند و در نتيجه اعتلاء يافتند و به درجه‌هاى عالى كمال صعود نمودند . آنان بودند كه حقيقت معانى را فهميدند و زبان آنان به ذكر خداوندى گويا گشت . آنان وارسته از آلودگىها به اين دنيا وارد شدند و همان گونه كه وارد شدند ، از آن خارج شدند . ) ١٤ ، ٢٧ - و اعلموا أنّ هذا القرآن هو النّاصح الَّذي لا يغشّ و الهادي الَّذي لا يضلّ ، و

[١] . لسان العرب ، ابن منظور ، ج ١٣ ، « مادهء ظن » ص ٢٧٤ .
[٢] . همين مأخذ ، ص ٢٧٥ .