ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٩ - طلحه در محاصرهء منطق قاطعانهء امير المؤمنين عليه السلام

شما شروع و شنيده شود ، تازه يك ادّعاى حقوقى است ، شما تصميم گرفته‌ايد حكومت زمامدار قانونى مسلمين را بر هم زنيد ٤ - شما بوديد كه مردم را عليه عثمان تحريك مى كرديد كه او سزاوار خلافت نيست و شما بنيانگذار حادثهء عثمان يا افرادى از آنان هستيد ، با اين حال اين حركت چيست در برابر اين سؤالات و اعتراضات طلحه و زبير و عايشه هيچ گونه پاسخ قانع كننده اى ارائه نكردند .
طلحه در محاصرهء منطق قاطعانهء امير المؤمنين عليه السلام ٧ ، ١١ - و و اللَّه ما صنع في أمر عثمان واحدة من ثلاث لئن كان ابن عفّان ظالما . . . به جهت اهميت فوق العادهء محاصره شدن طلحه در منطق امير المؤمنين عليه السلام ، ترجمهء جملات مربوطه را بار ديگر در اين جا مى آوريم : ( او ، يعنى طلحه هيچ يك از سه كارى را كه براى او قابل انتخاب بود انجام نداد : ١ - اگر فرزند عفان ( عثمان ) ظالم بود ، همان گونه كه در آن موقع گمان مى كرد ، لازم بود قاتلان عثمان را [ به طور مستقيم ] يارى مى كرد و يارى كنندگان او را دور مى ساخت ٢ - و اگر عثمان مظلوم بود ، ضرورت داشت كه دشمنان و قاتلان عثمان را از او دور مى ساخت و عذر مشروع او را مى پذيرفت و براى مردم بيان مى كرد . ٣ - و اگر در بارهء هر دو خصلت ( ظالم يا مظلوم بودن ) عثمان ترديد داشت ، سزاوار بود كه خود را از معركه كنار بكشد و در گوشه اى سكوت كند و مردم را در جريان عثمان به حال خود بگذارد . طلحه هيچ يك از اين سه كار را نكرد و اقدام به امرى نمود كه علتى براى آن شناخته نشد و عذر صحيحى هم نداشت ) به نظر نمى رسد تا كنون حتى خوشبينترين افراد موفق به نجات طلحه از اين محاصرهء كاملا منطقى شده باشند .