ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٧ - آيا حجيّت ( لزوم پيروى ) از اكثريت مستند به احراز و درك حقايق است
اكثريت ، ممكن است ارائه كنندهء صد در صد واقعيت نباشد ، ولى به جهت دارا بودن افراد هر دو طرف از بهترين شرايط انتخاب كردن ، اطمينان به وصول اكثريت به واقعيت ، در اين گونه اكثريت ، قطعا بيش از تبعيت از اتّفاق آراء مردم عوام ناآگاه مى باشد .
سپس امير المؤمنين عليه السلام امكان اجتماع همهء مردم را در انتخاب زمامدار نفى مى فرمايد . هر اندازه كه گسترش جامعه از نظر جغرافيايى و مساحت بالنسبه به جايگاه انتخاب و مردمى كه حق رأى دارند بيشتر باشد ، بديهى است كه تحصيل اتفاق آراء يا اكثريت آنها ، يا بسيار دشوار يا عملا امكان ناپذير خواهد بود . حال اگر فرض كنيم وسايل و ابزار اطلاع رسانى به قدرى پيشرفت كرد كه در اندك زمانى ، فهميدن آراء همه يا اكثريت مردم جامعه امكان پذير شد ، باز مشكل در عدم امكان تحصيل همه يا اكثريت قانونى آراء حل نمى گردد ، زيرا اگر اجبارى در كار نباشد ، شمارهء افرادى كه از دادن رأى امتناع مى ورزند در هر جامعه فراوانتر از آنست كه اهميتى نداشته باشد . به علاوهء اين كه بىاطلاعى و ناآگاهى اكثريت مردم از شرايط شايستگى انتخاب شدن يك شخصيت ، همواره مانع به وجود آمدن آراء اكثريت آگاه و مطَّلع و عاقل خواهد بود . هر كسى تأثير تبليغات و تلقينات غير قابل اثبات حقيقت را در جوامع امروزى انكار كند ، صحبت با او ، بيهوده تلف كردن وقت و انرژى مغزى است . بنا بر مجموع اين مطالب كه مطرح شد ، رأى اكثريت صاحبنظران عاقل و با تجربه و با تقوى در يك جامعه ، براى همهء افراد آن جامعه حجت مى باشد .
٨ - أوصيكم عباد اللَّه بتقوى اللَّه فإنّها خير ما تواصى العباد به ، و خير عواقب الأمور عند اللَّه ( اى بندگان خدا ، شما را به تقوى الهى توصيه مى كنم ، زيرا وصيت به تقوى بهترين وصيتى است كه مردم در بارهء يكديگر انجام مى دهند و شايسته ترين عواقب امور [ پايان همهء امور زندگى ] است در نزد خدا . ) [١]
[١] . براى بررسى مطالب مربوط به تقوى مراجعه فرماييد به مجلد سوم از ص ٣٣٨ تا ٣٤٣ و مجلد پنجم از ص ٦٣ تا ٦٧ و مجلد ششم از ص ٢٧ تا ٣١ و مجلد يازدهم از ص ٧ تا ٨ و از ص ١٩ تا ٢٧ و مجلد سيزدهم از ص ٥٨ تا ص ٧٤ و از ص ١٤٤ تا ١٤٧ .