ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٠ - آيا همهء موجودات عالم هستى از حيات برخوردارند

مى گيرد . به روايت ارسطو حتى طالس بنيانگذار مكتب فلسفى ملطى ( كه در حدود ٦٠٠ سال قبل از ميلاد مى زيست ) مغناطيسها را به علت قابليت آهن رباييشان جاندار تلقى مى كرد . » [١] اوپارين و مترجم كتاب او در ص ٤١ و صاحبنظران ذيل را معتقد به جاندار بودن ماده و ذرات عالم طبيعت معرفى مى نمايند : امپدوكلس ، اناكساگوراس ، اپيكوروس ، لوكرسيوس ، جيورد انوبرونو ، ژان باتيست روبين ، اسپينوزا و ديدرو . مونيسم كه مأخوذ است از مونادو مى گويد : همهء موجودات عالم هستى مركب از اجزائى است كه همهء آنها از حيات برخوردار مى باشند . با قطع نظر از ديدگاه اسلام كه تسبيح و سجده و قنوت را بر همهء كائنات نسبت مى دهد ، اين مكتب ( مونيسم ) اولين طرز تفكر در غرب است كه معتقد است همهء اجزاء جهان هستى زنده هستند . مشهورترين سران اين مكتب از قرن ١٦ به اين طرف سه نفرند : ١ . جوردانو برونو ايتاليايى .
٢ . كامپانلا ايتاليايى .
٣ . لايب نيتز آلمانى .
ما در اينجا روش فلسفى شخص سوم را براى طرح و اثبات نظريه مونيسم كه مشروحتر از آن دو شخصيت نقل شده است مى پردازيم : « پس لايب نيتز هم مانند اسپينوزا حقيقت را يكى مى داند ، اما مى گويد كثرت موجودات هم در جهان امرى آشكار است و وجود افراد را نمى توان منكر شد ، دموكريت و اپيكوريان انفصال و كثرت را ديده و از وحدت غافل شده بودند ، حكماى ديگر و اخيرا دكارت اتصال را اصل گرفته و كل موجودات را جمعا وحدت ناميدند و كثرت را از نظر دور داشتند ، ولى حق اينست كه

[١] حيات : طبيعت ، منشأ و تكامل آن - آ . اى . اپارين ص ٣٩ و ٤٠ .