ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٩٣ - شما بوديد كه با كمال عشق و علاقه براى بيعت با من ، به طرف من هجوم آورديد

يعنى باطل آن اندازه را كه براى پوشانيدن حقيقت لازم است ، ندارد . علت اين امر احتجاجات و استدلالهاى امير المؤمنين عليه السلام و سرداران او با طرف مقابل در موقعيتهاى گوناگون و اطَّلاعاتى بود كه بر پا كنندگان غائله جمل و حتى اكثر مردم آن دوران از حقائق پشت پرده داشتند . آخرين جملهء اين خطبه اشاره به پيروزى آن حضرت است كه در جنگ جمل به وقوع پيوست .
١٥ ، ١٧ - فأقبلتم الىّ إقبال العود المطافيل على أولادها ، تقولون البيعة ، البيعة ، قبضت يدي فبسطتموها ، و نازعتكم يدي فجاذبتموها ( براى بيعت با من ، مانند شتران ماده كه به سوى بچه‌هاى خود رو بياورند ، به من رو آورديد ، مى گفتيد : بيعت ، بيعت ، من دستم را براى امتناع از بيعت مى بستم ، شما باز مى كرديد و دستم را پس مى كشيدم ، شما آن را به سوى خود براى بيعت جذب مى كرديد ) شما بوديد كه با كمال عشق و علاقه براى بيعت با من ، به طرف من هجوم آورديد در چند مورد از اين ترجمه و تفسير با توجه به سخنان امير المؤمنين عليه السلام در بارهء مسائل مربوط به بيعت ، مباحثى را مطرح نموده‌ايم . از آن جمله : مجلد سوم از ص ٢٤ تا ص ٤١ بدينقرار : ١ . بحثى در ماهيت بيعت و لزوم آن براى رشد و اعتلاى انسانى ص ٢٤ و ٢٥ ٢ . آزادى ، اساسىترين عنصر پيمان مقدس ص ٢٥ و ٢٦ ٣ . جوامع امروزى دليلى براى لزوم بيعت ( پيمان مقدس ) نمى بينند . ص ٢٦ و ٢٧ ٤ . انگيزه و هدف پيمان زمامدارى امروزى ص ٢٧ ٥ . تعهد شكنى ، عبارت ديگرى از خودكشى ص ٢٧ و ٢٨ ٦ . بازيگريهاى ماكياولىگرى معاويه در پيمان شكنى طلحه و زبير ص ٢٨ و ٢٩