ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٦ - ٣ شناخت عامل الهى بروز زمينهء سعادت در مسير حيات معقول كه پيامبر اعظم اسلام بود و آشنائى با اين رسول ربانى با توصيفات امير المؤمنين على عليه السلام

موهومات و موجودات پست مى نمودند ، خداوند سبحان آنان را بوسيلهء پيامبر اكرم از گمراهى نجات داد و با موقعيتى والا كه به او عنايت فرموده بود ، آن گمشدگان را از سقوط به سيه چال جهالت رها ساخت . » [١] ٣ . شناخت عامل الهى بروز زمينهء سعادت در مسير حيات معقول كه پيامبر اعظم اسلام بود و آشنائى با اين رسول ربانى با توصيفات امير المؤمنين على عليه السلام يكى ديگر از طرق شناسائى جامعه اى كه امير المؤمنين عليه السلام در آن حكومت كرده است ، آشنائى با آن نور اعظم الهى رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم است كه رسالت خود را در ابلاغ همهء مصالح و مفاسد حيات بشرى در هر دو قلمرو و فردى و اجتماعى و طرق سعادت انسانها را به تمام و كمال رسانيده است . بديهى است كه شناخت چنين جامعه اى كه سابقهء با عظمتترين سازنده در تاريخ بشرى را داشته است و غير از جامعه شناسى آن اقوام و مللى است كه از چنين نعمت عظمايى برخوردار نبوده است ، زيرا جامعه اى كه از ديدگاه تعليم و تربيت بزرگترين معلم و مربّى را ديده باشد و با اين حال به فاصلهء نسبتا كمى پس از رحلت آن سازندهء بزرگ ، گرفتار همه گونه تباهىها و تضاد و تناقضها در شئون زندگى باشد ، غير از جامعه ايست كه روزگار خود را بدون تكاپو و تلاش سازنده يا سازندگانى [ چه از گروه پيشوايان الهى و چه از ديگر مصلحان اجتماعى ] مى گذارند ، چون بديهى است كه قواعد انسانشناسى و تعليم و تربيت اقتضاء مى كند كه جامعهء نوع اول ( آن جامعه كه از ديدگاه تعليم و تربيت بزرگترين معلم و مربى [ يا نوعى ديگر از معلمان و مربيان ] را ديده باشند ، و آن معلمان و مربيان با كمال خلوص و

[١] خ ١ ترجمه از « ترجمه و تفسير » ص ١٧ .