مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٦ - زهد و قناعت در زندگی آقا سیّد مرتضی کشمیری

راه و روش مستقیم را معرفت نفس، در راه طریق تعبّد تامّ و تمام به شرع انور می‌دانسته است، و بدین جهت بعضاً هم از او تعبیر به استاد می‌کرده است.

امّا آیةالله حاجّ سیّد مرتضی کشمیری ـقدّس الله سرّهـ مرحوم قاضی با ایشان مدّت ده سال مراوده داشته است.

مرحوم صاحب اعیان الشّیعة در جلد ٤٨، صفحه ٥٣ و ٥٤، از طبع دوّم تحت شمارۀ ١٠٩٤٧ گوید: «او در ١٣ شوّال سنۀ‌ ١٣٢٣ در کاظمین رحلت کرد و جنازه‌اش را به کربلا آورده و در حجرۀ سوّم سمت راست کسی که از دَرِ معروف به زینبیّه خارج می‌شود دفن کردند.»

آیةالله کشمیری در فنون عدیده، از تفسیر و حدیث و فقه و اصول و أدبیّات و غیرها متضلّع بود، و امّا غالب بر أمر ایشان زهد و کرامت و صبر و استقامت و بی‌اعتنائی به دنیا و فتح ابواب مکاشفات برزخیّه و ریاضات شاقّه بوده است.

مرحوم قاضی از أدب او و مراعات نمودن مستحبّات و آداب شرعیّه و توسّلات به ائمّه طاهرین سلامالله علیهم اجمعین داستان‌هائی را نقل می‌نمود؛ می‌فرمود:

مدّتی در کاظمین مریض بود و دخترش از او پرستاری می‌کرد و او پیوسته شرمنده و خجل بود که دختری از دختران رسول الله و از ذرّیّۀ طیّبۀ بتول عذرا از او مراقبت می‌کند و زحمات او را تکفّل می‌نماید.

به او می‌گفتند: آخر این دخترِ خود شماست، غریبه نیست! می‌فرمود:

«دختر من باشد، این دختر من بودن نسبت او را از رسول الله بر نمی‌دارد! دختر رسول خدا به خدمت من قیام کرده است.»

[زهد و قناعت در زندگی آقا سیّد مرتضی کشمیری]

روزی مرحوم قاضی فرمودند: یک موقع، غذا را در بیت آن مرحوم صرف