مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٦٥ - راجع به حقیقت طیّ الأرض
بدون پارگی و شکاف دیوار و سقف و عدم تحقّق خرق و التیام، با اینکه بزرگان از اهل معرفت میگویند اشکالی ندارد و واقع میشود.
در جواب فرمودند: بلی اشکال ندارد و شاهد آنکه: در مجلسی برای آنکه نشان دهند که اَجانین از درِ بسته وارد میشوند و اشیائی را که بخواهند ببرند میبرند، درِ صندوقی را که در آن بقچه رخت و لباس بود مقفّل کردند و علاوه یک انسان چاق و قویّ الهیکلی هم روی صندوق نشست، در عین حال فوراً دیدند بقچههای لباس در بیرون صندوق است و چون درِ صندوق را باز کردند دیدند صندوق خالی است، و معلوم شد در آنِ واحد اَجانین بقچهها را بیرون آوردهاند و این قضیّه چشم بندی نبوده است.
عرض کردم: بالأخره جواب حلّی داده نشد و مسأله با تمام اشکالات در موطن خود باقی است.
فرمودند: خرق عادت است.
عرض کردم: آیا ابوعلی سینا در مسألۀ طیّ الارض تحقیقی فرموده و تحلیلی به عمل آورده است؟ چون ابنسینا از حکمائی است که دنبال علل مسائل مادّی خوب میگردد.
فرمودند: جائی ندیدم که بوعلی بحثی در طیّ الارض کرده باشد، ولی بوعلی خارق عادات را قبول دارد و معجزات انبیا را تصدیق دارد. و در مسألۀ تخت بلقیس در آیه ٤٠ از سوره نمل (٢٧) خدا میفرماید:
(قَالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قَالَ هَذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي).
در اینجا مراد از ارتدادِ طَرْف، چشم بر هم زدن نیست؛ چون معنای طَرْف، پلکِ چشم نیست، و علاوه باید بفرماید: «فلمّا لم یرتدّ الیه طرفه رءآه مستقرًّا عنده» بلکه طَرْف به معنای نگاه کردن با گوشۀ چشم است و مراد این است که قبل از آنکه