مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٨٢ - عدم منافات عصمت أنبیاء با تکالیف الهیّه

خطیئۀ آدم و داوود در عالم مثال بوده و در آنجا تکلیف نیست

دربارۀ خطیئۀ آدم و خطیئۀ داوود دربارۀ تبادر به حکم غیر واقع، علاّمه طباطبائی ـ رضوان الله علیه ـ در جلد ١٧ از تفسیر المیزان، صفحه ٢٠٤، فرموده‌اند:

و کان قوله علیهالسّلام (أی داوود) ـ لو کان قضاءً منجَّزًا ـ حکمًا منه فی ظرف التمثّل کما لو کان رءآهم فیما یَرَی النّائم فقال لهم ما قال و حَکمَ فیهم بما حکم؛ و من المعلوم أن لا تکلیفَ فی ظرفِ التمثُّل کما لا تکلیف فی عالم الرّؤیا و إنّما التکلیف فی عالَمِنا المشهود و هو عالم المادّة؛ و لم تقع الواقعة فیه، لا هناک متخاصمان و لا نعجةٌ و لا نِعاجٌ إلاّ فی ظرف التمثّل؛ فکانت خطیئة داوود علیهالسّلام فی هذا الظّرف من التمثّل و لا تکلیف هناک؛ کخطیئة آدم علیهالسّلام فی الجنّة من أکل الشّجرة قبل الهبوط إلی الأرض و تشریع الشّرایع و جَعْلِ التکالیف؛ و استغفارُه و توبَتُه ممّا صدر منه کاستغفار آدَمَ و توبتِهِ ممّا صدر منه؛ و قد صرّح الله بخلافته فی کلامه کما صرّح بخلافة آدم علیهالسّلام فی کلامه؛ و قد مرّ توضیح ذلک فی قصّة آدم علیهالسّلام من سورة البقرة فی الجزء الأوّل من الکتاب. ـ انتهی.

[عدم منافات عصمت أنبیاء با تکالیف الهیّه]

و دربارۀ عدم منافات عصمت أنبیاء با تکالیف الهیّه در صفحه ٢٠٥ از همین جلد فرموده‌اند:

إنّ عصمةَ المعصوم و عدَمَ حُکمِه إلاّ بالحقّ لا یَمنَعُ توجُّهَ التکلیف بالأمر و النّهی إلیه؛ فانّ العصمة لا توجِب سَلْبَ اختیاره؛ و مادام اختیارُه باقیًا جاز بل وجب توجُّهُ التکلیف إلیه کما یتوجّه إلی غیره من النّاس؛ و لولا توجُّهُ التکلیفِ إلی المعصوم لم یتحقّق بالنّسبةِ الیه واجبٌ و محرَّمٌ و لم یتمیّز طاعةٌ من معصیة؛ فلُغِیَ معنی العِصمة