مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٢٦ - در معنای ولایت و حزن و سرور اولیای خدا

ساز و برگ جنگ را نیز داشتند و در عین حالی‌که خطاب شدید و أکید از جانب رسول خدا برای خروج به آنها وارد شد، مع‌ذلک چون حرکت و انبعاث آنها را خداوند ناپسند دانست، حرکت آنها را به تعویق و دفعالوقت و کندی انداخته و بالأخره به آنها گفته شد: با نشستگان از ذوی الأعذار در مدینه بنشینید.[١]

در معنای ولایت و حزن و سرور اولیای خدا

علاّمۀ طباطبائی ـرضوان الله علیهـ در جلد ١٠ از تفسیر المیزان در جزء ١١، در ضمن تفسیر سورۀ یونس آیۀ ٦١ از صفحه ٨٨ تا ٩٤، تفسیر آیۀ (أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ) مطالبی دارند که بسیار شایان دقت است؛ در صفحه ٨٩ راجع به معنای ولایت می‌فرمایند:

«و الولایة و إن ذکروا لها معانی کثیرة لکنّ الأصلَ فی معناها ارتفاع الواسطةِ الحائلةِ بین الشَّیئین بحیث لایکون بینهما ما لیس منهما، ثمَّ استعیرت لقُرب الشَّیء من الشیء بوجهٍ من وُجوه القُرب؛ کالقُرب نَسَبًا أو مَکانًا أو منزلةً أو بصداقةٍ أو غیر ذلک.

و لذلک یطلق الولیّ علی کلٍّ من طرفی الولایة، و خاصّةً بالنّظر إلی أنَّ کُلاًّ منهما یَلِی من الآخر ما لایلیه غیره؛ فالله سبحانه ولیُّ عبدِهِ المؤمنِ لأنّه یَلِی أمره و یدبِّر شأنَه فیهدیه إلی صراطه المستقیم و یأمره و ینهاه فیما ینبغی‌ ‌له أو لاینبغی، و ینصره فی الحیوة الدُّنیا و فی الآخرة.

و المؤمن حقًّا ولیُّ ربِّه لأنّه یَلِی منه إطاعته فی أمره و نَهیه و یَلِی منه عامّة البرکات المعنویّة من هدایةٍ و توفیقٍ و تأییدٍ و تسدیدٍ و ما یعقّبها من الإکرام بالجَنَّة و الرِّضوان.»

[١]ـ جنگ ١٥، ص ١ الی ٧.