مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٢٠ - کلام علاّم&#١٧٢٨ طباطبائی راجع به کیفیّت علم و مشیّت خداوند نسبت به موجودات

حجره‌ای که در مدرسۀ بازار بین الحرمین بود وارد شدیم. این حجره منتهی إلیه پلّه‌هائی بود که باید طیّ شود، مرحوم حاج سیّد مرتضی در جلو و من از عقب سر ایشان حرکت می‌کردم، چون پلّه‌ها به پایان رسید و نظر بر در حجره نمودیم دیدیم مقفّل است؛ مرحوم کشمیری نظری به من نموده و گفتند:

می‌گویند هر کس نام مادر حضرت موسی را به قفل بسته ببرد باز می‌شود؛ مادر من از مادر حضرت موسی کمتر نیست و دست به قفل بردند و گفتند: «یافاطمه!» و قفل باز را در مقابل ما گذاردند و ما وارد حجره شدیم.

کلام علاّمۀ طباطبائی راجع به کیفیّت علم و مشیّت خداوند نسبت به موجودات

حضرت استادنا الأکرم علاّمۀ طباطبائی ـ مدّ ظلّه ـ در جلد ١٣ از المیزان در صفحه ٢٦٧، در تفسیر آیۀ وارده در سورۀ کهف: (ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَيُّ الْحِزْبَيْنِ أَحْصَى لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا)[١] فرموده‌اند:

«و المراد بالعلم، العلمُ الفعلی؛ و هو ظهور الشیء و حضورُه بوجوده الخاصّ عند الله؛ و قد کَثُر ورود العلم بهذا المعنی فی القرآن، کقوله: (لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ) (الحدید: ٢٥)، و قوله: (لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ) (الجنّ: ٢٨)، و إلیه یُرجَع قولُ بعضهم فی تفسیره: إنَّ المعنی لیُظهر معلومَنا علی ما عَلَّمَناهُ.»

و در تفسیر آیۀ (وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذَلِكَ غَدًا * إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ)،[٢] جلد ١٣، صفحه ٢٨٩ و صفحه ٢٩٠، فرموده‌اند:

[١]ـ سوره الکهف (١٨) آیه ١٢.

[٢]ـ سوره الکهف (١٨) آیه ٢٣ و صدر آیه ٢٤.