سوّم: تعادل سطح زندگی و عدم تفاوت کلی بین ثروت مردم. و این موجب برقراری جامعه، و نبود دزدی‌ها و سرقت‌ها و چیره‌شدن فقراء بر اغنیاء[١] و کینه ‌ورزیدن هریک به یکدیگر خواهد شد.

در اینجا معنی اسلام از نقطه‌نظر مساعدت به فقرا ـبه‌واسطۀ خمس و زکات و نذر و صدقات واجبه و مستحبهـ و از طرفی حفظ قانون مالکیت بیان شد؛ و قیاس با مالکیت صرفه و کمونیست شد و ثابت شد که دین اسلام دین وسط است.

ذخیره‌سازی سودی گزاف برای روز واپسین، به‌واسطۀ انفاق به فقرا

چهارم: آنکه انفاق، مجانی دادن نیست، بلکه معامله با خدا و ذخیره برای روز واپسین است؛ و بسیار پروردگار با قیمت گزافی صدقۀ انسان را خریداری می‌کند:

(إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ).[٢]

ارتقاء از مرتبۀ پست حیوان‌منشی به درجات بزرگ انسانیّت، به‌واسطۀ کمک به مستمندان

خداوند صدقه و کمک به مستمندان را از درجات بزرگ انسانیت شمرده و این عمل را موجب ارتقاء انسان از مقام پست و حیوان‌منشی او قرار داده است:

(إِنَّ الْإِنْسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا * إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا * وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا * إِلَّا الْمُصَلِّينَ * الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ * وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ * لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ * وَالَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ)؛[٣]

[١]. قابل ذکر است که در نسخه خطی حضرت علاّمه ـ قدّس سرّه ـ کلمه «فقراء» بر «اغنیاء» مقدم است، لیکن آنچه با متن سازگارتر است تقدیم اغنیاء بر فقراء است. (محقّق)

[٢]. سوره توبه (٩) آیه ١١١. نور ملکوت قرآن، ج ٣، ص ١٦٠:

«به‌درستی‌که خداوند از مؤمنین جان‌هایشان را و مال‌هایشان را خریداری کرده است که در مقابل آن به ایشان بهشت عطا نماید.»

[٣]. سوره معارج (٧٠) آیات ١٩ ـ ٢٦. مهر تابان، ص ١٨١، تعلیقه:

«به‌درستی‌که انسان بی‌صبر و ثبات و بی‌تحمّل و حریص آفریده شده است. * زمانی که به او بدی و شرّی اصابت کند، سخت جزع‌کننده و فریاد‌برآورنده است. * و زمانی که به او خوبی و خیری برسد، به‌شدّت منع‌کننده و باز‌دارنده است. * مگر نمازگزاران؛ * آنان که در نماز خود به‌طور پیوسته دوام دارند، * و آنان که در اموال خود حقّی برای فقیر سائل و فقیر محروم معیّن می‌کنند، * *