عن أبی‌عبدالله علیه السّلام قال: «کانَ أمِیرُالمُؤمِنِینَ علیه السّلام یَقُولُ: ”إنَّ مِن حَقِّ العالِمِ أن لا تُکثِرَ عَلَیهِ السُّؤالَ، و لا تَأخُذَ [تَجُرَّ] بِثَوبِهِ، و إذا دَخَلتَ عَلَیهِ و عِندَهُ قَومٌ فَسَلِّم عَلَیهِم جَمِیعًا و خُصَّهُ بِالتَّحِیَّةِ دُونَهُم، و اجلِس بَینَ یَدَیهِ و لاتَجلِس خَلفَهُ، و لا تَغمِز بِعَینِکَ و لا تُشِر بِیَدِکَ، و لا تُکثِر مِنَ القَولِ: قالَ فُلانٌ و قالَ فُلانٌ خِلافًا لِقَولِهِ، و لا تَضجَر بِطُولِ صُحبَتِهِ؛ فإنَّما مَثَلُ العالِمِ مَثَلُ النَّخلَةِ، تَنتَظِرُها حَتَّی یَسقُطَ عَلَیکَ مِنها شَی‌ءٌ. و العالِمُ أعظَمُ أجرًا مِنَ الصّائِمِ القائِمِ الغازِی فِی سَبِیلِ اللَهِ. و إذا مات العالم ثَلُمَ فی الإسلام ثلمة لا یَسُدُّها شَیئٌ.“»[١]

حکومت علماء و پیش بردن امور به‌دست آنها

داستان حکومت علماء‌ و ترویج دین اسلام و پیش بردن امور بهدست آنها.

[١]* سرانجام، این فخر اسلام و تشیّع، پس از عمری جهاد و تلاش شب دوشنبه بیست و دوّم شعبان ١٣٥٢ هجری قمری ندای حضرت دوست را لبیک گفت، و مرغ جانش به سرای ابدی پرکشید و پس از تشییع باشکوهی در صحن مطهّر حضرت امیرالمؤمنین علیهالسّلام به خاک سپرده شد. رحمةُ الله علیه رحمةً واسعة! (محقّق)

* نقباء البشر، ج ١، ص ٣٢٤.

[١٨٨]. المحاسن، ج ١، ص ٢٣٣. ترجمه:

«از حضرت امام صادق علیهالسّلام روایت شده است که: امیرالمؤمنین علیهالسّلام می‌فرمود: ”به‌درستی‌که از جمله حقوق عالِم آن است که از او زیاد سؤال نکنی، و جامۀ او را نگیری (و در طلب خود الحاح نورزی)، و چون بر او وارد شدی و عدّه‌ای نزدش بودند بر همۀ آنان سلام کنی و علاوه بر این او را بر ایشان به تحیّتی مخصوص گردانی، و پیش روی او بنشینی نه پشت سرش، و در نزد او با گوشۀ چشم و با دستت اشاره مکنی، و پُرگویی مکنی که فلانی و فلانی بر خلاف نظر او چنین گفته‌اند، و از طول صحبت و مجالست با او منضجر و ملول نشوی؛ زیرا تحقیقاً مَثل عالِم مَثل درخت خرماست که باید در انتظار باشی تا چیزی از آن بر تو فروریزد. و پاداش عالم از روزه‌دارِ شب‌زنده‌داری که در راه خدا جهاد کند بیشتر است. و هرگاه عالمی از پویندگان طریق هدایت و مکتب راستین اهل بیت عصمت (آنان که در وصفشان امام أبی‌جعفر الصادق علیه السّلام فرمود: ”أنتم والله نورٌ فی ظُلُماتِ الأرضِ؛ شما قسم به خدا نور الهی و چراغ هدایتید در تاریکی‌های عالم ماده و ظلمات کثرات دنیا.“) بمیرد، شکافی در اسلام پدید آید که هیچ‌گاه ترمیم و اصلاح نخواهد شد.» (محقّق)