عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٤٠ - شرايط مفتى

زمان او پديد آمده است و يا آن كه خود داراى ملكه نفسانى و قوه و نيرويى قدسى و ملكوتى باشد كه بتواند فروع و جزئيات احكام را از اصول و كليات آن به دست آورده و هر قضيه‌اى را به ادله مناسب آن ارجاع دهد.

مطالب فوق مجموعه شرايط و امورى است كه درباره مفتى مطلق و مستقل معتبر و لازم مى‌باشد، تا بتواند در مورد تمام احكام فرعى و ابواب مختلف فقهى اظهار نظر نموده و مستقلا فتوا صادر كند.

اگر شرايط و اوصاف مذكور در فردى فراهم آيد بر او واجب است كه در مورد هر مسئله فقهى و احكام فرعى مورد نياز خود و ديگران تمام وسع و طاقت و كوشش خود را به كار گيرد تا به توضيح و بررسى آن از طريق ادله تفصيلى بپردازد.

با توجه به مقدماتى كه گذشت و تا اندازه‌اى عظمت و اهميت مسئله فتوا روشن شد اكنون وقت آن است كه به توضيح روايت حضرت صادق ٧ در كتاب «مصباح الشريعة» توجه كنيد.

كسى كه با باطن پاكش و خلوص علم و نيتش و طهارت ظاهر و باطنش و برهان و مستمسكى از خدايش، دنبال پيدا كردن احكام شرعى از ادله تفصيليه‌اش نباشد حق فتوا ندارد و حكم دادن بر او حلال نيست كه فتوا حق نفس زكيه و باطن پاك از آلودگى‌ها و عقل سالم و نيت خالص و صفاى درون و دارنده حكمت الهى است.

فتوا دادن، حكم كردن در مسائل شرعى است و حكم جازم و قاطع در دين الهى جايز نيست مگر به اذن حق و به دليل و برهان قائم از كتاب و سنت.

در صورتى كه مفتى فتوا دهد به تكيه بر حديث يا خبرى از رسول خدا و ائمه : و خود آن خبر و حديث را نديده باشد و جزم و قطع به آن برايش حاصل نشده باشد، آن مفتى جاهل است و در آن فتوا اهل گناه و معصيت. كه رسول اسلام فرمود: جسورترين شما بر فتوا جسورترين شما بر خداست!!