عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٩ - دو واقعيت در سخن

واقعيت قرار داده شده كه آن ميزان و ترازو، تكيه‌گاه واقعى تحقق شى‌ء و دوام و بقاى آن و آشكار كننده آثار اوست و آن ميزان و ترازو بهترين آيينه براى نشان دادن حق و باطل و بجا و بيجا بودن شيئى است.

براى سخن كه كار دايم و روزمره مردم روى زمين و همه انسان‌هاست نيز ترازو و ميزان قرار داده شده، تا همه مردم قبل از اظهار كلام، با توجه كامل كلام و سخن خود را بسنجند، اگر كلامشان حق و سخنشان براى فرد و جامعه مفيد بود اظهار نمايند. اما اگر ميزان نشان داد كه ظهور اين كلام علت ريختن خون، يا از بين رفتن مال محترم، يا به باد دهنده آبرو، يا برهم زننده وحدت، يا مانع كار خير، يا وسيله دو بهم زنى و يا ايجاد كننده مشكل براى مردم است، از اظهار آن بپرهيزند و در جانب اين كلام بسيار خطرناك كه سنگينى گناهش، گاهى از كوه‌ها بيشتر است به وجود مقدس حضرت حق پناه ببرند.

امام صادق ٧ مى‌فرمايند:

كلامت را در ترازوى عقل بسنج. اگر براى خدا و در راه خدا بود بگو ورنه سكوت به خير توست، براى اعضا و جوارح هيچ عبادتى سبك‌تر و كم‌خرج‌تر و با منزلت‌تر و پر ارزش‌تر از كلام در راه رضاى خدا و پخش مسائل الهى و يادآورى نعمت‌هاى حق در بين بندگان نيست.

نمى‌بينى خداوند مهربان بين خود و پيامبرانش و بين پيامبران و امت‌هايشان، چيزى را كه وسيله آشكار كردن مكنونات و مخزونات وحى جز كلام قرار نداده و به همين مسئله ثابت مى‌شود كه سخن، بهترين وسيله و لطيف‌ترين عبادت اوست.

با اين معنى بايد به ارزش عبادى سخن توجه فوق‌العاده شود و اين سرمايه عظيم الهى را ساده و آسان معامله نكرد كه اين نعمت اگر بجا خرج شود، نتيجه‌اش رضاى خدا و بهشت الهى است و اگر بيجا و به غلط مصرف گردد حاصلش سخط