عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٦٦ - حقيقت مدح و ذم

[لا يصير العبد عبدا خالصا لله تعالى حتى يصير المدح والذم عنده سواء، لان الممدوح عند الله لا يصير مذموما بذمهم وكذلك المذموم‌]

حقيقت مدح و ذم‌

امام صادق ٧ در اين فصل به مسئله بسيار مهمى اشاره دارند كه آن مسئله از علايم خلوص و پاكى عبد است.

در قسمت اول روايت مى‌فرمايند:

بنده نمى‌تواند بنده خدا باشد، مگر اين كه تعريف و مدح و تكذيب و مذمت مردم در برابرش يكسان و مساوى باشد و حال درون او با مدح و ذم كسى تغيير نكند، چرا كه انسان ممدوح حضرت حق و آن آدمى كه به خاطر ايمان و عمل صالح مورد مدح خدا است به مذمت مردم مذموم نمى‌شود و آن كه مذموم خداست به تعريف و مدح مردم ممدوح نمى‌گردد.

مدح و ذم واقعى فقط در ارتباط با عالم ملكوت است، نه در رابطه با مردم، مردم چه خبر از حالات درون و وضع پرونده گذشته انسان دارند، آدمى اگر ممدوح حق باشد پسنديده ورنه بدبخت و بيچاره و سيه‌روز است.

اگر تمام مردم عالم از انسان تعريف كنند، ولى حضرت دوست مكذب انسان باشد. آن همه تعريف مردم به اندازه پوست جوى ارزش ندارد و اگر تمام مردم‌