عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٣١ - فتوا در روايات

چيزهايى فزاينده است كه اندك آن از فزونى آن بهتر مى‌باشد «يعنى دنبال دنيا يا معارف و معلومات كم‌ارزش است».

آن گاه نيز كه از آب گنديده و لجن‌زار دنيا سيراب گشت و مطالب بى‌فايده‌اى را اندوخت و در ميان مردم بر كرسى قضا و داورى نشست تا به اصطلاح به حل و فصل مشكلات بپردازد و درصدد جبران لغزش‌هاى ديگران برآيد، اگر با مطالب پيچيده و مهمى مواجه گردد، اراجيفى را با استمداد از رأى و نظر شخصى مى‌پردازد و سپس براساس آن حكم و فرمان قطعى صادر مى‌كند!

پس بنابراين چنين فردى در امر شبهه‌بافى و لغزش‌پردازى و ياوه‌سرايى هم چون عنكبوتى است كه تاروپودى سست مى‌تند و نمى‌داند كه آيا طريق صواب و راه حق را مى‌پيمايد و يا دچار اشتباه مى‌باشد.

او نبايد چنين تصور كند كه نسبت به آنچه درباره آن‌ها حس پذيرش ندارد، از علم و آگاهى برخوردار نيست، لذا چنين شخصى جز معتقدات خويش روش و شيوه‌اى به رسميت نمى‌شناسد.

اگر او چيزى را با چيزى قياس كند و آن‌ها را با معيارهاى سليقه شخصى با هم بسنجد و نتيجه باطلى از رهگذر آن به دست آرد، در عين حال از رأى و نظر شخصى خود هراسى ندارد و آن را تكذيب نمى‌كند.

و چنانچه مطلبى از نظر او تاريك و مبهم باشد، به خاطر جهل و ناآگاهى نسبت به آن در اخفا و كتمان آن مى‌كوشد تا به وى نگويند نمى‌داند و با وجود اين اظهار نظر كرده، حكم و فتوا صادر مى‌كند.

او را بايد كليد تمام تيرگى‌ها و نادانى‌ها دانست و ابواب جهل و بى‌اطلاعى را در برابر ديدگان جامعه مى‌گشايد و سخت مرتكب اشتباه مى‌گردد و در وادى بى‌خبرى‌ها كوركورانه گام برمى‌دارد و از آنچه كه بدان آگاهى ندارد پوزش‌خواهى‌