انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٣ - جواب علت سوم

١- معناى اول‌ «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ» اين است كه خدايا! همان‌گونه كه ما را به راه راست هدايت كردى، براى هميشه هدايت خود را ادامه بده، چرا؟ براى اين‌كه خيلى از انسان‌ها در جوانى خوب‌اند، نماز مى‌خوانند، خدا را عبادت مى‌كنند، به حلال و حرام مقيد هستند؛ ولى در سن پيرى كه مى‌رسند، گمراه مى‌شوند، يا يك‌نفرنوجوان، در اوايل جوانى خوب است به وظايف اسلامى خود عمل مى‌كند؛ ولى در اوج جوانى كه مى‌رسد، گمراه مى‌شود، بى‌دين مى‌شود، نه تنها خودش كه ديگران را نيز بسوى گمراهى مى‌كشاند، مثل شيطان عمل مى‌كند، جوانان ديگر را نيز مثل شيطان به انجام اعمال‌هاى زشت وسوسه مى‌كند، يك معناى آيه مباركه همين است كه خدايا! هدايت خود را ادامه بده تا ما در ادامه زندگى خود گمراه نشويم. تداوم هدايت براى انسان كار بسيار سخت است، داستان برصيصاى عابد را شنيده‌ايد كه يك‌عمر خدا را عبادت كرد؛ ولى در وقت مردن كارش بجايى رسيد كه بجاى خدا، شيطان را سجده كرد.

انسان هميشه در كمين خطر قرار دارد، از يك‌طرف شيطان وسوسه مى‌كند، از طرف ديگر، نفس امّاره خود انسان، تمايلات نفسانى، تأثيرات محيطى، همه‌ى اين‌ها دست به دست هم داده و بر انسان تأثير مى‌گذارد. كمونيست‌ها در افغانستان آمدند، عده‌اى زيادى از مسلمانان را كمونيست درست كردند، مردم فقير بودند، شعار دروغين آنان نيز، خانه، لباس و نان بود، در حالى‌كه نه خانه به‌كسى رسيد، نه لباس و نه نان، هيچ‌كدام به مردم نرسيد؛ اما عده‌اى زيادى از جوانان مسلمان را با همين شعار خود بى‌دين كردند. در شرايط كنونى نيز متأسفانه چنين است، عده‌اى زيادى را بنام‌