انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٨ - جواب علت دوم

اميد وارم كه اين مطلب براى شما روشن شده باشد و ارتباط آيات مباركه، براى شما مفهوم شده باشد، مكه فتح شد، مشركين كينه و عداوت خود را كنار گذاشتند، به جاى تهمت و افتراء، توهين و تحقير، در مقابل پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم زانوى ادب خم كردند و به رسالت آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم ايمان آوردند. جواب دقيق‌ترى ديگرى هم وجود دارد؛ ولى همان‌گونه كه عرض كردم، براى تفسيرى‌كه مستمعين عام دارد، موضوعات دقيق علمى خيلى مفيد واقع نمى‌شود، اميد وارم با بيان همين يك جواب، اشكالات صورت گرفته بر طرف شده باشد و ابهامى براى آن‌ها باقى نمانده باشد.

جواب علت دوم‌

«وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ» اگر مكه فتح نمى‌شد، با وجود آن‌همه بُت‌ها، با وجود آن‌همه بت پرست، خيلى مشكل بود كه اسلام پيش برود، بت‌پرستان نسبت به بت‌هاى خود علاقه زيادى داشتند، در آن زمان چه در مكه و چه در جاهاى ديگر بت‌پرستى به شدت رايج بود، كسى به اسلام توجه نداشت؛ اگر مردم همچنان به بت‌پرستى خود باقى مى‌ماندند و به اسلام توجهى نمى‌كردند، نعمت بر پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم تمام نمى‌شد، بلكه ناقص و ناتمام مى‌ماند، به عنوان مثال، هرمقدارى‌كه پيغمبر به هدايت افراد بيشتر موفق مى‌شد، به همان مقدار، ثواب كسب مى‌كرد، ثواب در واقع نعمت خدا است. طبق بعضى از احاديث كه مى‌گويد: هركسى‌كه يك كار خوب را انجام دهد، اگر كسانى ديگرى بعد از او، به ادامه آن‌كار اهتمام بورزند، ثوابش به نفر اول نيز مى‌رسد؛ زيرا مؤسس آن كار خوب، نفر اول بوده است، يعنى اگر صد نفر ديگر همان كار نيك را انجام دهند، خداوند متعال جل جلاله به همان مقدار ثوابى‌كه به‌