انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٦٥ - حيات پست و حيات پاكيزه

و دست از لجاجت نكشيدند، به همين مناسبت قرآن مجيد مى‌فرمايد: آنان را رها كن، بگذار تا به دنيا پرستى و آرزوهاى باطل خود هم‌چنان غرق باشند، تا روزى فرا برسد كه عذاب جهنم به آنان چشانيده شود و كيفر عمل خويش را ببينند.

حيات پست و حيات پاكيزه‌

زندگى دنيا بر دو قسم است. يكى حيات دنيا، همان حيات پست‌تر، حيات غير طيبه، زندگانى با غرايز مهار نشده و حيوانى كه همواره انسان را به‌سوى بدبختى و شقاوت مى‌كشاند. ديگر حيات طيبه، زندگى روح پسند، حياتى‌كه غرايز در آن مهار گرديده و هميشه تحت كنترل است. غرايز چيزى است كه در وجود تمام انسان‌ها نهفته است و بدون غرايز ادامه حيات ممكن نيست؛ منتهى غرايز بايد تعديل و مهار شود؛ اگر غرايز تعديل و مهار نشود، انسان مانند حيوان درنده مى‌شود، بلكه بدتر از حيوان درند.

حيات دنيا به اين معنى نيست كه ما در روى كره زمين زندگى مى‌كنيم. معناى حيات دنيا، حياتى است كه غرايز حيوانى بر آن حكومت مى‌كند. قرآن مجيد حيات پست‌تر را مذمت مى‌كند. مى‌فرمايد: زندگى شما در روى كره زمين بايد بگونه‌ى باشد كه بر غرايز خود مسلط باشيد و به آن اجازه ندهيد تا سركشى و طغيان‌گرى نمايد، اگر انسان بتواند در زندگى غرايز خود را مهار كند، به تعبير قرآن، زندگى انسان حيات طيبه مى‌شود. «فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً»[١] حيات طيبه، حيات پاكيزه، اگر غرايز تحت كنترل قرار بگيرد، خداوند انسان را بسوى خود هدايت و ارشاد مى‌كند؛

[١] - نحل/ آيه ٩٧