انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٢٣ - اقسام ياد خدا

و اماّ زندگى باقى آن است كه صاحب آن، براى نجات خود تلاش كند، تمام فكرش اين باشد كه در قيامت از عذاب خدا نجات يابد، و دنيا در نظرش بسيار كوچك و آخرت در نظرش بزرگ جلوه كند. چرا دنيا به نظر انسان كوچك و آخرت به نظرش بزرگ جلوه كند؟ براى اين‌كه انسان در دنيا چند روزى بيشتر نمى‌ماند، برنامه زندگانى دنيا بسيار كوچك است، در دنيا به‌همان مقدارى‌كه مسئوليت‌هاى عبادى، فرهنگى و اجتماعى انسان نسبت به خودش، نسبت به فاميلش، نسبت به اجتماع تقاضا مى‌كند، بايد برنامه ريزى داشته باشد. زندگى دنيا طبق معمول، شصت سال الى صد سال است؛ اما زندگى آخرت ابدى و دائمى است، انسان بايد براى قيامت خود برنامه ريزى وسيع داشته باشد، عمر انسان به ابديت متصل است. اصلًا نابودى براى انسان وجود ندارد. «ويؤْثِرَ هَواىَ عَلى هَواهُ، فَيبْتَغى مَرْضاتى» رضاى مرا بر رضاى خود مقدم بدارد و پيوسته خوشنودى مرا بخواهد، «وَيعَظِّمَنى حَقَّ عَظَمَتى، وَيذْكُرَ عِلْمى بِهِ» حق مرا بزرگ بدارد وتوجه به آگاهى من، نسبت به خودش را داشته باشد. الحمد لله كما هو اهله عدد ما فى علمه.

اقسام ياد خدا

خداوند متعال جل جلاله هميشه ناظر ماست و او بهتراز خود ما، نسبت به حال ما عالم است و ما را همواره تحت مراقبت دارد. «وَيُراقِبَنى بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ عِنْدَ كُلِّ سَيِّئَة وَمَعْصِيَة» شب و روز در برابر هرگناه و معصيت، بايد بياد من بيفتد. در يك حديث ديگر نقل شده است كه ذكر گفتن براى انسان ثواب زياد دارد؛ ولى بايد دانست كه ذكر دو قسم است، يكى ذكر اصغر و ديگرى ذكر اكبر، ذكر اصغر همان ذكرى است كه بر زبان خوانده مى‌شود، مثلٌا مى‌گويد: «سبحان الله والحمد لله ولا اله الّا الله‌