انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٩ - علت پراگندگى مسلمانان
حكومت مىكردند، معلوم است كه اسلام بر قلب مسلمانان حكومت نمىكند، مسلمانان همانند عصر جاهليت به منّيت مشغولاند، هركدام به فكر منافع شخصى خود هستند. جمعى از مردم نادان كه در زمان ما، براى حكومت اسلامى در كشورهاى عربى قيام كردهاند از اسلام چيزى نمىفهمند، آنان تنها مشغول كشتن مسلمانان هستند و فايدهشان نيز تنها به دولت اسرائيل رسيدهاست. أخزا هم الله.
در صدر اسلام، مردم به اسلام عقيده داشتند، براى حفظ اسلام از هرگونه فداكارى و خودگذرى دريغ نمىكردند و همين اعتقاد راسخ سبب شد كه يك حكومت واحد اسلامى تشكيل دهند و بهترين تمدن بشرى را براى مردم دنيا به ارمغان بياورند، پس همه چيز به اختيار خود ما است، ما مىتوانيم هم آبرومندانه زندگى كنيم و هم ذليلانه، اگر فكر ما فكر انسانى باشد، هيچ وقت زير بار ذلت و پستى نمىرويم، اگر فكر ما فكر حيوانيت باشد، معلوم است كه براى رسيدن به هواهاى نفسانى و شهوتهاى حيوانى خود، هر نوع ذلت را قبول مىكنيم. «وَ أُخْرى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْها» قرآن مجيد مىخواهد بگويد: كه تمام شخصيت و شجاعت شما در گرو دين شما است؛ اگر دين نداشته باشيد، شما فاقد هرگونه شجاعت و اعتماد بنفس هستيد، اين دين بود كه به شما روحيه بخشيد، اين اسلام بود كه به شما اعتماد بنفس بخشيد و باطن شما را تقويت كرد، اكنون شما با همين آرامش درونى و اعتماد بنفس خود باقى بمانيد، مىتوانيد به غنائم و فتوحات ديگرى كه خدا به شما وعده داده است نيز برسيد.