انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٩ - تبرئه بعضى از مخلفين

داشتند، نزد پيغمبراكرم مشرف شدند، گفتند: يا رسول الله آنان تخلف كردند، ما كه تخلف نكرديم، عذر داشتيم، خداوند متعال جل جلاله عذر اين‌عده را پذيرفت و سپس آيه مباركه نازل شد كه: «لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى‌ حَرَجٌ» براى كسانى‌كه كور هستند، جهاد واجب نيست، حرجى براى آنان وجود ندارد. خداوند متعال هيچ كسى را بالاتر از توانش تكليف نمى‌كند، هركس به اندازه قدرت خودش تكليف دارد، يك نفر ميليونر است، به او مى‌گويد: اگر يك ميليون افغانى دارى، دوصدهزارش را خمس بده، يك نفر ديگر يك‌صد افغانى دارد، از او دوصدهزار نمى‌خواهد، مى‌گويد: بيست افغانى آن را خمس بده. يعنى وجوب خمس زكات، براى هركس به اندازه دارايى اوست‌ «وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها»[١] هركسى‌كه رزقش كم است، به همان مقدارى‌كه خدا به او داده است انفاق كند، خداوند هيچ كسى را مكلف نمى‌كند مگر به مقدارى‌كه به او داده است.

دين مقدس اسلام، براى هركس به اندازه توان و قدرت او تكليف گذاشته شده، كسى كه كور است، جهاد براو واجب نيست. مى‌فرمايد: «لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى‌ حَرَجٌ» براى كسى كه كور است جهاد واجب نيست؛ اما در مورد روزه مى‌فرمايد: كور هم بايد روزه بگيرد، زيرا روزه گرفتن به‌كورى چشم هيچ ارتباطى ندارد، اگر انسان عذر شرعى داشته باشد، آن واجب از او ساقط مى‌شود. «وَ لا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ» اعرج، يعنى لنگ، كسى‌كه پايش لنگ مى‌باشد، جهاد بر او واجب نيست، او نمى‌تواند راه برود و در ميدان جنگ جست و خيز كند، مى‌فرمايد: جهاد بر او واجب‌

[١] - طلاق/ آيه ٧