انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٠ - بهانه گيرى شيطان

عذر شمرده نمى‌شود، شيطان انسان را وسوسه مى‌كند؛ اگر كسى قبول كرد، شيطان او را همراهى مى‌كند؛ اگر قبول نكرد، شيطان دنبال او را رها مى‌كند، شيطان مى‌داند كه زورش به او نمى‌رسد.

شيطان در روز قيامت خطاب به مردم مى‌گويد: «فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ» مردم مرا بدون جهت متهم نكنيد، تقصير از خود شما است، من هيچ‌گونه سلطنتى برشما نداشتم، اختيار به دست خود شما بود، چرا به وسوسه من عمل كرديد، خود شما گمراه شديد، دروغ مى‌گوييد كه شيطان ما را گمراه كرد، من به شما هيچ‌گونه احاطه و سلطه‌اى نداشتم، نفس اماره شما را گمراه كرد، هوس‌هاى نفسانى و شهوانى شما را گمراه كرد؛ اگر از هوس‌هاى خود اطاعت نمى‌كرديد، من كارى نمى‌توانستم. شما از هواهاى نفسانى خود اطاعت كرديد و من هم به اين كار شما را تشويق كردم. غرايز شما را به طغيان و سركشى وا داشت. به موعظه علماى دينى گوش نداديد، در پاى منابر ننشستيد، هميشه به دنبال لهو و لعب بوديد، خود شما گمراه شديد، حالا كه موقع جزاى عمل شده است مرا متهم مى‌كنيد، نه، مرا متهم نكنيد، خود تان را متهم كنيد، غرايز مهار نشده خود را متهم كنيد.

بهانه گيرى شيطان‌

شيطان در روز قيامت از مردم ناراحت است و آنان را به بهانه‌گيرى متهم مى‌كند، در حالى‌كه خود او هم بهانه گرفت، وقتى از طرف خدا امر شد كه آدم را سجده كنيد! «فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ «تمام ملائكه‌ها به مقام حضرت آدم احترام كردند و سر به سجده فرو بردند «إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ» مگر شيطان كه تكبر به خرج داد و از جمله كافرين گرديد. «قالَ يا إِبْلِيسُ ما مَنَعَكَ أَن‌