انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٢٥ - تفكر و تعقل

اختيار و انتخاب‌

در دنيا انتخاب و اختيار به دست خود انسان است. مشركين مى‌گفتند: خدا نخواست ما توحيد را قبول كنيم، خدا ما را مشرك قرار داد! به دروغ خدا را متهم مى‌كردند، اختيار خير و شر بدست خود انسان است، ميخواهد خير را انتخاب كند، يا شر را، به عنوان مثال، كسى‌كه مى‌خواهد زن بگيرد، در ابتداء به شخصيت خود زن و به شخصيت فاميل او قدرى فكر مى‌كند؛ براى اين‌كه اگر فكر نكند، فردا به مشكلات گرفتار مى‌شود؛ يك‌وقتى اگر شهوت بر او غلبه كند، فقط به ظاهر امر نگاه كند، نه به شخصيت زن توجه كند و نه به شخصيت فاميل او، ممكن است بعد از ازدواج به مشكلات گرفتار شود، مقصر كيست؟ آيا در اين مورد مى‌شود، قسمت را متهم كرد؟ مى‌شود خدا را متهم كرد؟ اصلًا در انتخاب همسر قسمت و اراده خدا مدخليت ندارد؛ براى اين‌كه اختيار بدست خود مرد است، او مى‌توانست تحقيق كند، مى‌توانست از اين ازدواج صرف نظر كند و او مى‌توانست زن با شخصيت بگيرد.

تفكر و تعقل‌

انسان بايد هميشه از عقل خود استفاده كند، قبل از اين‌كه راهى را انتخاب كند بايد تفكر و تعقل كند، تدبر به خرج دهد. «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ»[١] آيا تدبر نمى‌كنند؟ يك‌

[١] - نساء/ آيه ٨٢