اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ٢٦٥
٤-علتى كه نسبتش با دو چيز متساوى بوده باشد- نمىتواند يكى از آن دو تا را تخصيص بوجود دهد- و همچنين يكى از آن دو تا نيز- نمىتواند با چنين علتى بوجود اختصاص يابد- .
٥-اختيار بمعناى ايجاد گزافى تحقق ندارد- .
٦-علت دو قسم است علت تامه و علت ناقصه- .
٧-احتياج معلول بعلت از جهت امكان اوست- نه از جهت حدوث و سابقه عدم- .
٨-عليت و معلوليت دورى محال است- .
٩-وجود علت تامه از وجود معلول خود قويتر است- .
١٠-علت بر معلول خود متقدم است و معلول از وى متاخر- .
١١-استقلال و تماميت وجودى معلول- همان استقلال و تماميت وجودى علت است- .
١٢-سلسله علت تامه معلولى نمىتواند تا لا نهايت برود- .
١٣-دو علت مستقله يك معلول را نمىشود ايجاد كند- چنانكه يك علت دو معلول مستقل را- .
١٤-علت به چهار قسم منقسم مىشود- علت فاعلى علت غائى علت مادى علت صورى- .
١٥-هيچ معلولى بىعلت فاعلى نخواهد بود- .
١٦-هر معلول مادى علت مادى مىخواهد- .
١٧-ماده ديگرى بسيطتر از ماده جسمانى بايد اثبات كرد- .
١٨-هر معلول مادى علت صورى مىخواهد- .
١٩-هيچ معلولى بىعلت غائى نخواهد بود- .
٢٠-اتفاق و بخت وجود ندارد