روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٣
شدن؟خداى تعالى اين آيت فرستاد: ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ ،آنگه رسول-عليه السلام-گفت:از [١]آدم تا به عهد من فرقتى باشند،و امّت من تا دامن قيامت فرقتى باشند،و اين فرق [٢]تمام نشوند [٣]الّا به اين سياهان كه شبانان اشترانند و اشتران مىچرانند در بيابان و مىگويند:لاالهالاّاللّه.
عبد اللّه مسعود گفت:شبى پيش رسول بوديم و حديث [٤]مىكرديم [٥]تا پارهاى از شب بگزشت [٦]،بازگشتيم بر دگر روز با پيش رسول رفتيم [٧]،گفت:من دوش در خواب پيغامبران گذشته را ديدم و اتباع ايشان را بر من عرض كردند،پيغامبر بود كه او را گروهى امّت بودند،و [٨]بود كه او را كم از آن امّت بودند،و بود كه امّتش سه كس بودند،و بود كه امّتش يك مرد بود و بود كه او را هيچ امّت نبود تا موسى را ديدم كه مىآمد با جماعتى بسيار از بنى اسرائيل.
گفتم:بار خدايا!اين كيست؟گفت:برادر توست موسى بن عمران،و اين امّت اويند.كه با اواند.گفتم:بار خدايا!امّت من كجااند؟گفت [٩]:به دست راست بنگر،بنگريدم صحراى مكّه ديدم چندانى كه چشم رسيد،به مردان پر شده، گفتم:بار خدايا!اينان كيستند؟گفت [١٠]:امّت تواند،راضى شدى؟گفتم:راضى شدم.
گفت:از چپ نگاه كن،هم چندان كه از پيش [١١]مردم ديدم،گفتم:بار خدايا اينان كهاند؟گفت:امّت تو،راضى شدى؟گفتم:بار خدايا راضى شدم.گفت:در ميان اينان هفتاد هزار مرداناند كه فردا دقيامت [١٢][١٣٦-ر]بىشمار به بهشت روند [١٣].مردى
[١] .آد،گا+عهد.
[٢] .آج،كا:فرقت.
[٣] .آج،كا،گا:نشود.
[٤] .آد،گا:حديثى.
[٥] .آج:مىكرد.
[٦] .آج و همۀ نسخه بدلها:بگذشت.
[٧] .آد،گا:شديم.
[٨] .آد،گا+پيغمبر.
[٩] .آد،گا+اى محمّد.
[١٠] .آد،گا+همه.
[١١] .آج:هم چندان بيشتر؛آد،كا،گا:هم چندان بيشتر.
[١٢] .آج و ديگر نسخه بدلها:فردا قيامت/فرداى قيامت.
[١٣] .آج،كا:شوند.