روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٣ - ترجمه

است و معنى آن است الّا ان يلم بالفاحشة و يهم بها و لا يفعلها [١]ثمّ يتوب عنها.

گفت الّا آن‌كه همّت كند [٢]به گناه و آن گناه نكند آنگه [٣]توبه كند از آن و اين قول ابو هريره [٤]و مجاهد و حسن و ابو صالح و روايت عطاست از عبد اللّه عبّاس.و ابو هريره گفت كه رسول-عليه السلام-گفت:

ان تغفر اللّهم تغفر جمّا و اىّ عبد لك لا المّا
اين بيتى شعر [٥]است اگر اين خبر درست باشد رسول-عليه السلام- بر وجهى گفته باشد كه موزون نباشد از تقديم و تأخير و«لا [٦]المّ»گفته باشد بى‌الف قافيه،چه [٧]رسول-عليه السلام-از اين [٨]اجتناب كردى و خداى تعالى او را از اين تنزيه كرد،گفت: مٰا عَلَّمْنٰاهُ الشِّعْرَ وَ مٰا يَنْبَغِي لَهُ [٩].و قوله: وَ مٰا هُوَ بِقَوْلِ شٰاعِرٍ [١٠]تا ايهام نيفكند [١١]عرب را كه اين قرآن نظم و گفته و انداختۀ اوست.

بعضى دگر گفتند اين استثناء منقطع[است] [١٢]التّقدير:لكن اللمم،بر اين قول لمم از جملۀ كباير و فواحش نباشد.

آنگه خلاف كردند در معنى او بعضى گفتند:مراد آن گناه است [١٣]كه در جاهليّت كردند كه خداى تعالى ايشان را به آن نخواهد گرفتن [١٤].و گفتند [١٥]سبب نزول آيت آن بود كه مشركان مسلمانان را گفتند كه:شما تا بدى با ما [١٦]اين