است و گفتند [١]توحيد است،و گفتند: [٢]ايمان است،و گفتند:رسول است- عليه السلام. وَ لَمْ يُرِدْ إِلاَّ الْحَيٰاةَ الدُّنْيٰا ؛و الّا حيات دنيا و زندگانى سراى نزديك‌تر نخواهد. گفت: ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ ؛مبلغ ايشان از علم اين است و بيش [٣]نمى‌دانند و علمى نيست ايشان را به ثواب آخرت و احوال قيامت.فرّاء گفت:

مراد به ضعف [٤]رأى ايشان است و ازراء [٥]عيب بر ايشان گفت:قدر عقلشان و نهايت علمشان است كه دنيا بر آخرت اختيار كردند [٦].آنگه گفت خداى تو عالم‌تر است به آن‌كه [٧]گمراه است از راه و آن‌كس كه راه برده است و ره يافته يعنى همه را داند و شناسد [٨]و هيچ بر او پوشيده نيست.

وَ لِلّٰهِ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي الْأَرْضِ ،گفت خداى راست آنچه در آسمان و در زمين است به ملك و ملك،هركس كه از آن چيزى دارد[به عاريت دارد] [٩]و چون همه او را باشد جزاى [١٠]باشد. لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسٰاؤُا بِمٰا عَمِلُوا ؛تا پاداشت [١١]دهد آنان را كه اساءت و بدى كرده باشند [١٢]آنچ كرده‌اند.و پاداشت [١٣]دهد نيكوكاران را به احسان.يقال:جزيته كذا و بكذا و جزاه اللّه الجنّة و بالجنّة [١٤].و قوله: بِالْحُسْنَى اى؛بالجنّات.[٧٩-ر]و هى احسن ممّا عملوا،و مثله قوله: لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنىٰ [١٥].

اَلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبٰائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَوٰاحِشَ ،گفت آنان كه اجتناب كنند از گناه كباير و از فواحش [١٦]و منكرات. إِلاَّ اللَّمَمَ ،بعضى گفتند اين استثناء صحيح

[٢] [١] .آد،كا،گا+مراد.

[٣] .آد،كا،گا+از اين.

[٤] .آج،آد،گا:تضعيف.

[٥] .آج:و او را؛آد و گا:ندارد؛كا:و آن رأى.

[٦] .همۀ نسخه‌ها:كرده‌اند.

[٧] .همۀ نسخه‌ها:به آن‌كس كه.

[٨] .آد،گا:مى‌داند و مى‌شناسد.

[٩] .اساس:ندارد،از آج افزوده شد.

[١٠] .آج:جزا به او؛آد،كا،گا:جزا با او.

[١٣] [١١] .آد،كا،گا:پاداش.

[١٢] .آد،كا،گا+به.

[١٤] .آد،كا،گا+و مراد به حسنى بهشت است نظيره.

[١٥] .سورۀ يونس(١٠)آيۀ ٢٦.

[١٦] .آد،گا:و فواحش.