روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٢ - ترجمه

عبد اللّه عبّاس.

قوله: وَ مٰا أَلَتْنٰاهُمْ ،ابن كثير خواند به كسر«لام»من الت يألت،و باقى قرّاء به فتح«لام»من الت يألت،يقال:الت يألت و آلات [١]يليت [٢]اذا نقص،و اين فعل متعدّى است به دو مفعول چنان كه نقص،يقال:نقصه حقّه و مفعول اوّل «هم»داشت [٣]،و دوم قوله: مِنْ شَيْءٍ ،المعنى شيئا من عملهم و«من»اوّل تبيين راست،و دوم زيادت لتأكيد النفى،و قال الشّاعر فى الألت.

ابلغ بني ثعل عنّي مغلغلة[٥٨-ر] جهد الرّسالة لا ألتا و لا كذبا
و قوله: وَ مٰا أَلَتْنٰاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ ،ضميرها راجع است الى قوله: وَ الَّذِينَ آمَنُوا .سعيد جبير روايت كرد از عبد اللّه عبّاس كه رسول-عليه السلام-گفت:

خداى تعالى فرزندان مؤمنان را به درجۀ پدران [٤]برساند،و اگرچه دون ايشان باشند در اعمال تا چشم ايشان به يكديگر روشن باشد.آنگه اين آيت بخواند:

وَ الَّذِينَ آمَنُوا الآية،آنگه گفت:آنچه به فرزندان دهيم از پدران وضع نكنيم.هم عبد اللّه عبّاس روايت كرد از رسول-عليه السلام-كه او گفت:چون مؤمن [٥]به درجۀ خود رسيد،گويد [٦]:بار خدايا!مادر و پدرم [٧]و [٨]فرزندان من كجااند و حال ايشان چيست؟گويند:ايشان را اعمال آن نيست [٩]كه اين جا رسند،گويد [١٠]:

بار خدايا!اگر ايشان را به من نرسانى،مرا به ايشان رسان [١١]،خداى تعالى فرمايد تا ايشان را نزديك او آرند [١٢]،آنگه اين آيت بخواند: