روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٩ - ترجمه
جايى [١]نهادم كه [٢]آفت به او ره نبرد [٣]و هيچ دزد [٤]نبرد،لا تأكله السوس و لا يناله اللّصوص.
وَ فِي السَّمٰاءِ رِزْقُكُمْ ؛روزى شما در آسمان است،يعنى برف و باران كه به او نبات از زمين برآيد كه سبب روزى شما مىشود [٥].بعضى دگر گفتند:مراد به «سماء»باران است كه عرب آسمان را و ابر [٦]و باران را آسمان خوانند [٧]،يقول العرب:أصابنا سماء،قال [٨]:
اذا سقط السّماء بارض قوم
رعيناها و ان كانوا غضابا
ابن كيسان گفت:معنى آن است كه و على ربّ السماء رزقكم؛روزى شما به تقدير و فرمان خداى آسمان است.و«في»به معنى«على»است،چنان كه گفت:
وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ [٩] ،أى«على»،آنگه مضاف بيفگند و مضافاليه به جاى او بداشت [١٠]،نحو قوله: وَ سْئَلِ الْقَرْيَةَ [١١]،و اين وجه متعسّف[است] [١٢]ازآنجا كه مجاز فى [١٣]مجاز است،و اين معنى استخراج توان كرد [١٤]بى اين تقدير بر وجهى دگر و آن آن است [١٥]: وَ فِي السَّمٰاءِ ،مراد آن است كه چون در آسمان باشد جز به تقدير من نباشد [١٦]،براى آنكه من در آسمان[كس را] [١٧]ملك و ملك ندادم چنان كه[در زمين] [١٨].فاذا يختصّ بي و يتعلّق بمشيّتى،و اين
[١] .كا:چنان.
[٢] .آج،كا:نهادهام كه.
[٣] .آج:راه نبرد؛كا،گا:راه نيابد.
[٤] .آد،گا+آن را.
[٥] .آج،آد،كا:روزى شماست.
[٦] .آج+را.
[٧] .آد،كا:خواند.
[٨] .كا+الشّاعر.
[٩] .سورۀ طه(٢٠)آيۀ ٧١.
[١٠] .آد،كا:بنهاد.
[١١] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٨٢.
[١٨] [١٧] [١٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٣] .آج و ديگر نسخه بدلها:در.
[١٤] .آد،گا:توان كردن.
[١٥] .آد،گا:وجهى ديگر كه؛كا:وجهى ديگر و آن آن است كه.
[١٦] .آد،گا:نبود.