روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٠
وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ ؛و بستر بر هم كرده و فراشته [١].ابو سعيد و ابو هريره گفتند رسول-عليه السلام-گفت كه:ارتفاع آن در هوا چندان باشد كه از زمين تا به آسمان [٢].ابو امامة الباهلى گفت:اگر ازآنجا چيزى به زير افگنند به هفتاد سال به زمين رسد [٣].اميرالمؤمنين على-عليه السلام-گفت:مرفوع باشد بر سريرها يعنى بر زمين نبود بل بر سريرها افگنده باشد.گفتند«فراش» [٤]در آيت كنايت است از زنان براى آنكه عرب زنان را فراش خوانند و لباس و اين كنايت است از ايشان براى آنكه [٥]«فراش»محلّ ايشان باشد و مراد به مرفوعه آن است كه به درجۀ عليا باشند در جمال و كمال و خصال.گفتند دليل صحّت اين قول،قوله:
إِنّٰا أَنْشَأْنٰاهُنَّ إِنْشٰاءً ؛ما بيافريديم ايشان را مبتدا آفريدنى.
فَجَعَلْنٰاهُنَّ أَبْكٰاراً ؛و ايشان را ابكار [٦]و دوشيزه آفريديم.
عُرُباً أَتْرٰاباً ،جمع عروبة باشد،و آن زنى باشد كه شوهر [٧]را دوست دارد.
اين قول حسن است و مجاهد و قتاده و سعيد جبير و روايت والبى از عبد اللّه عبّاس،قال لبيد[١٣٤-پ]:
ففى [٨]الخروج عروب غير فاحشة
ريّا الروادف يغشى دونها البصر
عكرمه گفت:زنان نازكنندۀ غنجات باشند.اسامة بن زيد گفت:
عُرُباً ،أى حسنات الكلام؛نيكو سخن باشند.تميم بن حدّان [٩]گفت:حسنات التبعل [١٠]نيكوعشرت باشند با شوهران. أَتْرٰاباً ؛همسالان باشند در سن با يكديگر.
ابو هريره روايت كرد از رسول-عليه السلام-كه او گفت:اهل بهشت چون
[١] .آد،گا:بسترهاى بر سر هم نهاده را فراشته و بلند كرده
[٢] .كا:بر آسمان.
[٣] .آد،گا:به زير شد و بر زمين آمد.
[٤] .آد:فرش.
[٥] .آد،گا:زيراكه.
[٦] .آد،گا:بكر.
[٧] .كا،گا:شوى.
[٨] .كا،گا:و فى
[٩] .آد:تميم بن حليم،كا:تميم بن حذلم.
[١٠] .كا+يعنى.