آنك آيد [١]،تا روز بدر رسول-عليه السلام-درع مى‌پوشيد و مى‌خواند: سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَ يُوَلُّونَ الدُّبُرَ ،ما بدانستيم كه آيت در اين روز آمد و دست[٩٩-پ]ما را خواهد بودن برايشان.

بَلِ السّٰاعَةُ مَوْعِدُهُمْ ،آنگه [٢]گفت بل قيامت موعد ايشان است به عذاب.

وَ السّٰاعَةُ أَدْهىٰ وَ أَمَرُّ ؛و قيامت داهى‌تر و فظيع‌تر و سخت‌تر است از روز بدر.

ابو هريره روايت كرد كه رسول-عليه السلام-گفت:بشتابى به عمل صالح هفت چيز را چه گوش مى‌دارى [٣]يكى از اين هفت چيز را [٤]:يا درويشى كه از ياد مردم بر خداوندش را يا توانگرى طاغى بكند [٥]يا بيمارى مقيّد [٦]يا پيرى مفنّد يا مرگ مجهز يا دجّال-و آن شرّى است منتظر-يا ساعت. وَ السّٰاعَةُ [٧]أَدْهىٰ وَ أَمَرُّ إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلاٰلٍ وَ سُعُرٍ ،گفت:مشركان و گناهكاران در گمراهى‌اند و«سعر»جمع سعير باشد؛و در آتشى بشخيده [٨].حسين بن الفضل گفت:فى ضلال فى الدّنيا و عذاب فى الآخرة،گفت [٩]:در دنيا در ضلال باشد و در قيامت در عذاب دوزخ.و اختلاف اقوال در [١٠]لفظ برفت در اين سوره.

يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النّٰارِ ،نصب«يوم»بر ظرف است و عامل در او،قوله:

«و سعر»،اى يجعلون [١١]في عذاب السعير؛يوم يسحبون فى النّار؛آن روز كه ايشان را مى‌كشند بر روى در دوزخ، ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ ؛اى و يقال لهم:ذوقوا؛و گويند

[١] .كذا:در اساس و آج؛آد،گا:كه از كدام جمع است؛كا:كه آن كدام جمع است؛چاپ شعرانى(٣٧٦/١٠):كه آن‌كس آيد.

[٢] .آد،گا:آنگاه.

[٣] .همۀ نسخه‌ها:مى‌داريد الّا.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:از اين هفتگانه را؛آد،كا،گا+غنىّ مطغيا و فقرا منسيا او مرضا مفسدا او هرما مفنّدا او موتا مجهزا او الدجّال شرّ منتظر.

[٥] .آد،گا:يا توانگرى طاغى‌كننده.

[٦] .آد،گا:مفسد.

[٧] .آج+و الصّاعق.

[٨] .آج:بخشيده.

[٩] .آد،گا+و در گمراهى‌اند در دنيا و در عذابند در آخرت.

[١٠] .همۀ نسخه بدلها+اين.

[١١] .آد:يحصلون.