روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٨ - ترجمه
و باز برگرفتن [١]بيست و يك ماه.و اين خلاف قرآن است،آنجا كه گفت: وَ الْوٰالِدٰاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلاٰدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كٰامِلَيْنِ [٢]... ،و جملۀ قراء خواندند: وَ فِصٰالُهُ ،به الف،مگر يعقوب كه او خواند:و فصله،بىالف.و فصل و فصال [٣]و فطام يكى باشد و آن از شير بازگرفتن كودك بود.و اميرالمؤمنين [٤]-عليه السلام-به اين آيت تمسك كرد بر آنكه مدت حمل شش ماه باشد،و آن قصت برفت. حَتّٰى إِذٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ ،تا برسيد به حد بلوغ.و گفتند:به غايت برنايى و تمام قوت.مجاهد گفت:
سى و سه سال [٥].بعضى ديگر گفتند:سى سال.بعضى ديگر گفتند:از هژده [٦]سال تا چهل سال. وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ ،چهل [٧]سال رسيد.
سدى و ضحاك گفتند:آيت در سعد ابو وقاص آمد،و قصت او برفت.و بعضى ديگر گفتند:آيت در شأن ابو بكر آمد و پدرش ابو قحافه عثمان بن عمرو و مادرش ام الخير بنت صخر بن عمرو.چون ابو بكر به چهل سال رسيد ايمان آورد به رسول-عليه السلام-گفت: رَبِّ أَوْزِعْنِي ،گفت:بار خدايا!مرا الهام ده تا شكر نعمت تو بكنم، يعنى الطافى كن با من كه عند آن ممتنع [٨]شوم [٩]از عقوق و تضييع حقوق.و الإيزاع الحمل على الوزع،و هو الكف و المنع و قولهم:لا بد للناس من وزعة [١٠].و قول النابغة:
و قلت الما تصح و الشيب وازع
اى،مانع.
أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَ عَلىٰ وٰالِدَيَّ ،كه شكر كنم آن نعمت را كه كردى با من و با مادر و پدر من و عملى كنم صالح كه از من بپسندى. وَ أَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي ،و مرا[٢٥٥-ر]به صلاح دار در فرزندم [١١]،يعنى توفيق صلاحم ده در حق ايشان. إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ ،كه من با درگاه تو گريختم و من از جمله مسلمانانام.
أُولٰئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مٰا عَمِلُوا ،ايشان آنانند كه عمل نيكوتر از
[١] .آج،ما:باز كردنش،لا:باز كردن.
[٢] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٣٣.
[٣] .گا،آد،افزوده:و فطم.
[٤] .آج،گا،لا،آد،افزوده:على.
[٥] .ما:ساله.
[٦] .آج:هشتده،گا:هجده.
[٧] .آج،ما،لا:به چهل،گا:برسيد به چهل.
[٨] .اساس:متمتع،به قياس با نسخۀ آج،تصحيح شد.
[٩] .لا:نشوم.
[١٠] .اساس:فزعة،به قياس با نسخۀ آج،تصحيح شد.
[١١] .آج،ما،گا،لا،آد:فرزندانم.