قتاده گفت:نعمتى ظاهر،و آن فلق دريا بود و سايه‌بان ابر بود و انزال من و سلوى بود.ابن زيد گفت:ابتلا كرد ايشان را تارة بنعمة و تارة بشدة،و اين آيت بخواند:[٢٣٣-ر] ...وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً [١]...

إِنَّ هٰؤُلاٰءِ لَيَقُولُونَ ،آنگه گفت،اينان مى‌گويند،يعنى،مشركان مكه: إِنْ هِيَ إِلاّٰ مَوْتَتُنَا الْأُولىٰ ،ما را همين مرگ است كه مرديم،ما را ازاين‌پس بعثى و نشورى نخواهد بودن و ما را با زنده [٢]نخواهند كردن.

آنگه گفت: فَأْتُوا بِآبٰائِنٰا إِنْ كُنْتُمْ صٰادِقِينَ ،اگر راست مى‌گويى كه ما را زنده خواهند كردن،پدران ما را كه مرده‌اند بازآرى و زنده كنى تا ما شما را باور داريم.تا اين جايگاه حكايت كلام كفار است.

آنگه جواب داد ايشان را و انذار كرد به هلاك و ياد داد ايشان را هلاك قوم تبع.آنگه گفت: أَ هُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ ،ايشان بهتراند يا قوم تبع؟قتاده گفت:تبع حميرى را خواستند [٣]،و او آن بود كه لشكر تا به اقصى [٤]خراسان ببرد و سمرقند بنا كرد و بر سر نامه چنين نوشتى [٥]:

به نام آن پادشاه كه ملك بر و بحر است و ملك باد و آفتاب است.

كعب الاحبار گفت:او مؤمن بود و قومش كافر خداى تعالى او را ذم نكرد، قومش را ذم كرد.و عائشه گفت:لا تسبوا[تبعا] [٦]فانه كان رجلا صالحا،تبع را دشنام مدهى كه او مردى صالح است [٧].سعيد جبير گفت:اول كس كه خانه كعبه را جامه كرد او بود.سهل بن سعد گفت:تبع را دشنام مدهى كه او مسلمان بود.ابو هريره گفت،رسول-عليه السلام-گفت:نمى‌دانم تبع پيغامبر بود يا نبود. وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنٰاهُمْ ،و آنان كه پيش قوم تبع بودند،ما ايشان را هلاك كرديم كه ايشان گروهى بودند كافران گناهكاران،يعنى،اين قوم بهتر نه‌اند كه ايشان [٨]،چنان كه ايشان را هلاك كرديم[٢٣٣-پ]اينان را هلاك كنيم.

[١] .سورۀ انبيا(٢١)آيۀ ٣٥.

[٢] .بازنده/باز زنده،آج،ما،لا:باز زنده،آد:زنده.

[٣] .آج،ما،گا،لا،آد:خواست.

[٤] .آج،ما،گا:اقصاى.

[٥] .لا:نبشتى.

[٦] .اساس و آب ندارد،از آج افزوده شد.

[٧] .لا:بوده است.

[٨] .گا،آد:بهتر از آنها نيستند.