عنوان «اهل كتاب» گذاردند و از «اهل كتاب»، يهوديان و مسيحيان را اراده كردند. از سياق سخن ايشان، چنين مى‌نمايد كه در اين عنوان [من له شبهة كتاب [ گونه‌اى اشارت به فلسفه حكم در مورد مجوسيان است. گويا احكام جارى بر زردشتيان، از آن روست كه در مورد وضعيت آنان يا كتاب ايشان ترديد وجود دارد و اگر چنين اشارتى مورد نظر نبود، وجهى نداشت كه فقيهان ياد شده از ياد كرد اسم مجوسيان رويگردان شوند و تعبير كلى «من له شبهة كتاب» را برگزينند و با توجه به اين كه رواياتى كه در مورد مجوسيان آمده است، تنها به عنوان «مجوس» احكام ايشان را طرح مى‌كند و در نتيجه، كاوشگر احكام مجوسيان، نيازمند نبود كه عنوان كلى «من له شبهة كتاب» را برگزيند.

نتيجه آن كه ياد كرد اين عنوان «من له شبهة كتاب» اشارتى به فلسفه حكم در مورد ايشان است. و با توجه به اين نكته، حكم ياد شده منحصر در مجوسيان نيست بلكه در مورد هر آيين كه در اين ملاك با آنان مشترك باشد، جارى خواهد شد. تقويت كننده اين احتمال، سخن علاّمه حلى در «منتهى» است. او در رد سخنان ابو حنيفه، كه مشركان عرب را به اهل كتاب و مجوسيان قياس كرد، اظهار داشت:

«والجواب بالفرق بين المقيس والمقيس عليه فان اهل الكتاب لهم كتاب يتدينون به والمجوس لهم شبهة كتاب] ثم فقل رواية الواسطي[ ثم قال: والشبهة تقوم مقام الحقيقة فيما بنى على الاحتياط، فحرمت دمائهم للشبهة بخلاف من لا كتاب له ولا شبهةكتاب.» (١)

ميان «مقيس» و «مقيسٌ عليه» تفاوت است. اهل كتاب، داراى كتاب آسمانى هستند كه به آن تدين مى‌جويند و مجوسيان، شبهه اهل كتاب را دارند ] علاّمه حلى، به نقل روايت واسطى در اين مورد مى‌پردازد و مى‌افزايد [ و شبهه در مواردى كه بنا بر احتياط نهاده شده، جايگزين قطع مى‌شود.بنا بر اين، خون ايشان، بواسطه شبهه كتابى بودن، محترم و مصون مانده است. ولى در مورد كسانى كه نه در زمره «اهل كتاب»

(١)المنتهى، علامه حلّى.