٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣ - ولايت الهى و حكومت اسلامى(٢) آیة الله محمد مؤمن قمى

مى‌شود كه در دورن اكثر انسانها وجود دارد، خصوصاً اگر اين فرد از كسانى باشد كه آوازه شدّت مبارزاتش با دشمنان اسلام و قتل مخالفان دين كه از اقوام همين مردم مسلمان بوده‌اند، بسيار مشهور باشد.

پس آيه مناسبت بسيار دارد كه مراد از «ما اُنزل إليك»، ولايت اميرالمؤمنين(ع) باشد. اما با همه اين توضيحات، هيچ تصريح و تعيينى در آيه شريفه نسبت به اين امر نشده است و براى تعيينش احتياج به دليل معتبر مى‌باشد كه تنها در روايات خلاصه مى‌شود. در ذيل آيه مباركه، روايات بسيار زياد و متواترى وارد شده است كه مراد از آيه شريفه را، ولايت على(ع) معرفى كرده است كه حضرت رسول(ص) در روز غدير خم به مردم ابلاغ كرده‌اند و در اين روايات، اخبار معتبر هم وجود دارد .

اين روايات به دو گروه تقسيم مى‌شوند: گروه اوّل، رواياتى كه در آنها تصريح شده كه آيه شريفه ناظر به نصب اميرالمؤمنين(ع) در روز غدير خم است. گروه دوم، كيفيّت اين نصب را بيان كرده است، اگر چه در آنها از آيه شريفه ذكرى به ميان نيامده است. مقصود اصلى ما از آوردن هر دو دسته از روايات، اثبات ولايت امر حضرت اميرالمؤمنين(ع)، به معناى اداره امور امت و سرزمين اسلامى مى‌باشد. از اين رو مناسب است رواياتى را كه براى اثبات اين امر كفايت مى‌كند، مقدّم داريم:

١. صحيحة الفضلاء زرارة و الفضيل بن يسار و بكيربن أعين و محمد بن مسلم و بريد بن معاوية و أبي الجارود عن أبي جعفر (ع)، قال: امر اللّه‌ عزّوجلّ رسوله بولاية عليّ و أنزل عليه:(إنّما وليّكم اللّه‌ و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلاة و يؤتون الزكاة) و فرض ولاية أولي الأمر فلم يدروا ماهي، فأمر اللّه‌ محمداً(ص) أن يفسّر لهم الولاية كما فسّرلهم الصلاة و الزكاة و الصوم و الحجّ، فلمّا أتاه ذلك من اللّه‌ ضاق بذلك صدر رسول اللّه‌(ص) و تخوّف أن يرتدّوا عن دينهم و أن يكذّبوه فضاق صدره و راجع ربّه عزّوجلّ: فأوحى اللّه‌ عزّوجلّ إليه:(يا أيّها الرسول بلّغ ما أُنزل إليك من ربّك و إن لم تفعل فما بلّغت رسالتهُ و اللّه‌ يعصمك من الناس) فصدع بأمراللّه‌ تعالى ذكره فقام بولاية عليّ(ع) يوم غدير خمّ