اوّل: «حُداء» ؛ يعنى صدايى كه همراه ترجيع است و با آن شتران را به راه رفتن تحريك مى‌كنند. شيخ انصارى در مكاسب مى‌گويد: «دليلى بر استثناى حداء، در مقابل اخبار متواترى كه دالّ بر تحريم غنا است، نيافتم، مگر يك حديث نبوى كه شهيد ثانى در مسالك (١٤) ذكر كرده است. در اين روايت آمده است: عبداللّه‌ بن رواحه كه مرد خوش صدايى بود، براى شتر حداء مى‌خواند و پيامبر(ص) او را تقرير فرمود» (١٥).

شهيدى در تعليقه‌اش بر مكاسب (١٦) از صدوق نقل مى‌كند كه او با اسناد خويش از سكونى از جعفر بن محمد(ع) از پدرانش(عليهم السلام) نقل مى‌كند:

«قال: قال رسول اللّه‌(ص): زاد المسافر الحداء والشعر ما كان منه ليس فيه خناء؛

رسول خدا(ص) فرمود: توشه مسافر، حداء و شعر است؛ از آن شعرى كه در آن سخن زشت نباشد.» برقى روايتى را مانند اين روايت از نوفلى از سكونى نقل كرده است. «خناء» با فتحه اوّل به معناى سخن زشت و دشنام است.

بنابراين، روشن است كه «حداء» با عنوان «حداء» استثناء نيست؛ زيرا ادلّه آن از نظر سند ضعيف است. صاحب وسايل روايت اخير را از صدوق نقل مى‌كند، ولى مى‌گويد: «ليس فيه جفاء وفي نسخه ليس فيه خناء». سپس مى‌گويد: «يكى از معانى خناء، طرب است». (١٧)

(١٤) مسالك الأفهام، ج١٤، ص١٨١ ؛ سنن بيهقى، ج١٠، ص٢٢٧.
(١٥) مكاسب شيخ انصارى(تراث الشيخ الاعظم)، ج١، ص٣١٣.
(١٦) مكاسب ، ص٧٨.
(١٧) وسائل الشيعه، ج٨، ص٣٠٦، باب ٣٧ از ابواب آداب السفر، ح١.