فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٩ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
از جمله آنها، استفاده از گوشت حيوان به اندازه نياز است؛ زيرا بديهىاست حيات انسان و حفظ بقاء و سلامت او از اولويت برخوردار است و همه عقلا بر اين نكته اذعان داشته و در عمل ، به آن ملتزم مى باشند. از طرف ديگر در استفاده از گوشت حيوانات، با قرار دادن شرايطى، آن را به گونه هاى خاصىمحدود كرده و اين امر در حفظ و بقاى گونه هاى مختلف، نقش مهمى دارد (٩٣). علاوه برآنكه سفر به قصد صيد را تحريم كرده و از آن ممانعت به عمل آورده است، مگر در برخى موارد كه در بخش بعدى با تفصيل بيشترى به آن مىپردازيم. در همين راستا مىتوان از ممنوعيت شكار حيوانات در منطقه «حرم» شهر مكه وممنوعيت آن به هنگام انجام مراسم حجّ كه خود آزمون بزرگ زندگى ايده آل است، ياد كرد. (٩٤)
اما در عين حال استفاده درست از گوشت يا بهرههاى ديگر از حيوان را نهى نمىكند. در اين باره محقق نجفىبعد از وجوب انفاق و لزوم رسيدگى به حيوان در مورد كرم ابريشم مىگويد:
لكن إذا جاء وقتها جاز بتخفيف جوزها في الشمس و إن أدّى ذلك إلى هلاكها تحصيلاً للغرض المطلوب منه»؛
هنگامى كه كرم ابريشم (به دور خود پيله تنيد) و زمان بهره بردارى آن فرا رسيد، جايز است پيله ها را در آفتاب خشك كنند، گرچه سبب هلاكت كرم ابريشم شود؛ زيرا استفاده درست بهنيه از پيله ها متوقف بر آن است.» (٩٥)
بخش چهارم:حقوق حيوان در جنايات و صدمات وارد بر آنها
همان گونه كه در نظام حقوق اسلامى براى نگهدارى و بهره بردارى از حيوانات، قوانين حمايتى وضع شده است، خداوند متعال براى رعايت هرچه بيشتر حال حيوانات و دفاع از
(٩٣) شرايع الاسلام، ج٣، ص٧٤٨.
(٩٤) كشف اللثام ، ج٥ ، ص٣٢٠ ؛ رياض المسائل، ج٧، ص ١٣.
(٩٥) جواهر الكلام، ج ٣١، ص٣٩٧.