ادراكات، اثبات مى‌كند كه حيوان موجود محترمى است و اين اصل به عنوان يك قاعده كلّى در همه مسائل، جارى و سارى مى‌باشد و ديگر نمى‌توان به حيوان نگاه مالى داشت و تنها در صورت ضرر و خسران مالى براى او حرمتى قائل شد.

مطالبى كه در كتب منطقى و فلسفى و تفسيرى در باره مراتب علم و اراده و رستاخيز حيوانات ذكر شده است مى‌تواند مؤيد اين معنا باشد (٢٥) و وضعيت آنها را از اشياء بى جان متمايز كرده و زير بناى حقوق حيوان به حساب آيد .

بخش دوم: حقوق حيوان در حفظ و نگهدارى

در اسلام پيرامون حفظ و حراست از حيوانات احكام جامعى در رسيدگى غذايى به آنها و تهيه محل مناسب براى نگهدارى و رعايت اصول بهداشتى ذكر شده كه در ذيل به آنها مى‌پردازيم:

برخى از احكام و قوانين، از وظايف مالك حيوان و صاحب آن بوده و برخى ديگر، از وظايف عموم مردم مى‌باشد و حتى به صراحت متون متعدد فقهى، مدعى العموم و حاكم شرع وظيفه رسيدگى و اقامه دعوى در جهت بهبود وضع حيوان را دارد. در ذيل به حقوق حيوان در امر تغذيه، محل زندگى، و بهداشت حيوان مى‌پردازيم:

اوّل : حقوق حيوان در تغذيه:

در متون فقهى شيعه پيرامون رسيدگى غذايى به حيوان نكات جالب و بديعى به چشم مى‌خورد:

الف: حقوق حيوان بر مالك :

١. وجوب رسيدگى به حيوان در آب و غذا

در حقوق اسلامى رسيدگى به حيوان، بر مالك آن واجب بوده و مالك بايد به قدر نياز

(٢٥) شرح اشارات، ج٢، ص٣٢٢ ـ ٣٢٣ و ج٣، ص٣٣٤ ؛ مفاتيح الغيب، ج١١، ص٦٤؛ التبيان في تفسير القرآن، ج١٠، ص٢٨١؛ الميزان، ج٧، ص٧٣ ـ ٧٦.