اساس شرايط ديگر است؛ زيرا اگر اين شرط حاصل آيد ساير شرايط نيز مفيد خواهد بود و در پرتو آن از ادلّه و امارات و تنبيهات بهره‌ها عايد فقيه خواهد شد. بلكه با كوتاهترين اشارت، به نارساييها و راه چاره و درمان توجه خواهد كرد. (٥٠)

آنگاه وى در ادامه آورده است اين شرط خود حاوى چند نكته است كه از آثار و لوازم قوؤ قدسيه شمرده مى‌شود، از جمله اينكه:

اولاً:مجتهد نبايد كج سليقه باشد، زيرا كج سليقگى آفت حواس درونى است و كج سليقگى و كج‌انديشى نيز دو گونه است. ١ـ ذاتى. ٢ـ اكتسابى كه در پى عوارضى چون سابقؤ تقليد، يا پيشامد شبهه‌اى ـ كه ناآگاهانه باعث عجب و خود محورى مى‌شودـ پديد مى‌آيد.

ثانياً:قوه قدسيه اقتضا دارد كه فقيه، اهل مجادله نباشد؛ يعنى عاشق بحث و مجادله و متمايل به هو و جنجال نباشد، تا به صرف شنيدن مطلبى، بر آن اعتراض كند يا براى آنكه فضل خود را به رخ بكشد يا از نيش زدن لذت ببرد، اين و آن را با نيش آزرده سازد. در غير اين صورت نه به هدايت نزديك است و نه حق را از باطل تميز مى‌دهد.

ثالثاً:لجوج و كينه‌توز نباشد برخى چنانند كه اگر در ابتدا نظرى ارائه دهند يا از روى غفلت و اشتباه سخنى بگويند، براى اثبات صحت سخن خود به هر چيزى متمسك مى‌شوند. هدف اينان كشف و پيروى از حق نيست. بلكه حق را تابع نظر خود قرار داده‌اند.

رابعاً:لازمؤ داشتن ملكؤ قدسى آن است كه هرگاه از نظر علمى كم‌وكاستى داشت، خود رأى نباشد.

(٥٠)شرايط اجتهاد از ديدگاه وحيد بهبهانى(ره)، ترجمؤ على مختارى، ص٨٠، مجله پيام حوزه، سال اول، شمارؤ چهارم، زمستان ١٣٧٣.