وَ إِنْ فاتَكُمْ شَيْ‌ءٌ مِنْ أَزْواجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْواجُهُمْ مِثْلَ ما أَنْفَقُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ. [١]

ممتحنه (٦٠) ١١

نيز--) خمس، مصارف خمس‌

وعده غنيمت‌

٥٩. وعده خداوند به مؤمنان، مبنى بر دستيابى آنان به غنايمى، افزون بر غنايم خيبر:

وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغانِمَ كَثِيرَةً ... وَ أُخْرى‌ لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْها ... [٢]

فتح (٤٨) ٢٠ و ٢١

٦٠. وعده خداوند به دستيابى مسلمانان پيكارگر احُد بر غنايم جنگى، به دنبال شكست ابتدايى مشركان قريش:

وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ عَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما أَراكُمْ ما تُحِبُّونَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَ لَقَدْ عَفا عَنْكُمْ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ.

آل‌عمران (٣) ١٥٢

٦١. وعده الهى به دستيابى مسلمانان بر غنايم اهل‌كتاب در غزوه بنى‌قريظه، در پى امداد خدا:

وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ‌ ... وَ أَنْزَلَ الَّذِينَ ظاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ صَياصِيهِمْ وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ وَ تَأْسِرُونَ فَرِيقاً وَ أَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَ دِيارَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ وَ أَرْضاً لَمْ تَطَؤُها وَ كانَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيراً. [٣]

احزاب (٣٣) ٢٢ و ٢٦ و ٢٧

٦٢. نويد به پيروزى قريب‌الوقوع مسلمانان و در پى داشتن غنايم بسيار، در غزوه خيبر:

سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلى‌ مَغانِمَ لِتَأْخُذُوها ذَرُونا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا. [٤]

فتح (٤٨) ١٥

نيز--) فى‌ء

[١] . بر اساس يك قول در تفسير آيه است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٤١٢؛ الكشاف، ج ٤، ص ٥١٩)

[٢] . با توجّه به اينكه آيه قبل، در زمينه غنايم خيبر بود، واژه «اخرى‌» در مقايسه با غنايم خيبر به‌كار رفته است‌

[٣] . منظور از «اهل‌كتاب» در آيه به اتّفاق مفسّران، بنى‌قريظه است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٥١؛ روح‌المعانى، ج ١٢، جزء ٢١، ص ٢٦٥)

[٤] . آيه شريفه، درباره جنگ خيبر است و خداوند از حركت مسلمانان به اين جنگ با عبارت حركت به سوى غنايم ياد كرده است. از اين نكته استفاده مى‌شود كه خداوند به طور ضمنى، نويد فتح خيبر و غنايم آن را براى جبران مشكلات سفر حديبيّه، به مسلمانان داده است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ١٧٤؛ الكشاف، ج ٤، ص ٣٣٧)