وَ إِذِ ابْتَلى‌ إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ. [١]

بقره (٢) ١٢٤

٦. اعطاى عهد امامت از سوى خداوند، شايسته معصومان از ظلم و گناه:

وَ إِذِ ابْتَلى‌ إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ. [٢]

بقره (٢) ١٢٤

٧. شرك انسان (حتى در پاره‌اى از عمر وى)، مانع اعطاى امامت به وى از سوى خداوند:

وَ إِذِ ابْتَلى‌ إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ. [٣]

بقره (٢) ١٢٤

عهد امّتها

--) همين مدخل، عهد با خدا، عهدكنندگان با خدا، امّتها

عهد انبيا

--) همين مدخل، عهد با خدا، عهدكنندگان با خدا، انبيا

عهد انسانها

--) همين مدخل، عهد با خدا، عهدكنندگان با خدا، انسانها

عهد با بنى‌اسرائيل‌

--) بنى‌اسرائيل، عهدهاى بنى‌اسرائيل‌

عهد با خدا

آثار عهد با خدا

٨. عهد و پيمان با خدا و ايستادگى بر آن، موجب داشتن حق شفاعت در قيامت:

يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً لا يَمْلِكُونَ الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً. [٤]

مريم (١٩) ٨٥ و ٨٧

[١] . گروهى گفته‌اند: مقصود از عهد در آيه مزبور، عهد امامت است (جامع‌البيان، ج ١، جزء ١، ص ٧٣٨) و «من» براى «تبعيض» است. (التفسيرالكبير، ج ٢، ص ٣٧)

[٢] . علماى ما [اماميّه‌] به اين آيه استدلال كرده‌اند كه كسى به امامت نمى‌رسد مگر معصوم از قبايح و زشتيها باشد، زيرا خداوند قيد ظالم به عهد امامت را نفى كرده و كسى كه معصوم نيست يا ظالم به نفس خود و يا ظالم به ديگران است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٨٠)

[٣] . مقصود از «ظلم» در آيه، شرك است. (جامع‌البيان، ج ١، جزء ١، ص ٧٣٨) برداشت بر اساس اين مبناى اصولى است كه مشتق، حقيقت در اعمّ از متلبّس فى الحال و منقضى باشد

[٤] . «عهد» به معناى ايمان و اقرار به وحدانيّت خداوند و تصديق انبيا و رسولان الهى است. يعنى مؤمنان فقط مالك شفاعت هستند كه داراى عهد ايمان هستند چه شفاعت به غير يا استدعاى شفاعت به خويشتن، اما كافران و مجرمان بهره‌اى از شفاعت ندارند. (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٨٢٠)