يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ‌ ....

مائده (٥) ٦٧

٧٩. اعتراض نعمان‌بن‌حرث به ولايت على عليه السلام، موجب نزول عذاب بر وى:

سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ. [١]

معارج (٧٠) ١

نيز--) همين مدخل، مقامات على عليه السلام، امامت‌

منافقان و على عليه السلام‌

٨٠. انتصاب على عليه السلام به مقام ولايت و خلافت از سوى رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز غديرخم، عامل كينه‌ورزى منافقان:

أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَنْ لَنْ يُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغانَهُمْ. [٢]

محمّد (٤٧) ٢٩

نذر على عليه السلام‌

٨١. نذر على عليه السلام براى شفاى فرزندانش:

يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَ يَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً. [٣]

انسان (٧٦) ٧

نيز--) همين مدخل، فضايل على عليه السلام، وفاى به نذر

نيز--) امامت، امّت و اهل‌بيت عليهم السلام‌

عليم/ اسماوصفات‌

عليم، از مشتقّات «علم» و از اسما و صفات خداوند است. [٤] علم از لوازم حيات است، و حيات، صفت ذاتى اوّلى خداوند متعال است. علم او مثل ساير صفات ذات او، هميشه و لايزال در فعليّت تامّه واجب و ثابت است. براى ذات و صفات او نهايت و حدّ و غايتى نيست، ازلى و ابدى و به هر چيزى محيط است؛ يعنى حقيقت علم او به معناى شهود، حضور و احاطه او بر هر چيز است. عليم، صفت مشبّهه علم است و در موردى به كار مى‌رود كه به ثبوت صفت علم اشاره داشته باشد. اين واژه در قرآن در ١٦٢ بار در قرآن به كار رفته و اكثر كاربرد آن در مورد تثبيت صفت علم است و در كنار اسمى ديگر به كار رفته است كه با معناى آن مناسبت دارد، مثل سميع و حكيم‌

[١] . امام صادق عليه السلام به نقل از پدرانش فرمود: چون رسول خدا صلى الله عليه و آله در غديرخم، على عليه السلام را به ولايت نصب كرد، «نعمان بن حرث فهرى» جلوى آن حضرت ايستاد و [با اعتراض‌] گفت: از جانب خدا به ما امر كردى كه شهادت به يگانگى خدا و رسالت تو دهيم و ما پذيرفتيم، سپس راضى نگشتى تا اين جوان را بر ما منصوب كردى! حال اين [نصب على عليه السلام‌] از طرف خودت مى‌باشد يا دستورى از جانب خداوند است؟ نعمان در حالى كه به رسول خدا صلى الله عليه و آله پشت كرده بود، مى‌گفت: «اللّهمّ ان كان هذا هو الحق من عندك فامطر علينا حجارة من السّماء» پس خداوند متعال آيه ياد شده را نازل كرد. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٣٠؛ شواهدالتنزيل، ج ٢، ص ٣٨١ و ٣٨٤)

[٢] . بر اساس روايت منقول از امام باقر عليه السلام مقصود از «اضغانهم» كينه‌ورزى منافقان پس از انتصاب على عليه السلام از سوى رسول خدا صلى الله عليه و آله به مقام ولايت است. (تأويل الآيات الظاهره، ص ٥٧٠؛ البرهان، ج ٥، ص ٧٠، ح ١-/ ٢)

[٣] . در شأن نزول آيه نقل شده است: حسنين عليهما السلام بيمار شدند و امام على و فاطمه عليهما السلام به پيشنهاد رسول خدا صلى الله عليه و آله براى شفاى آن دو نذر كردند. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥١٣؛ الكشاف، ج ٤، ص ٦٧٠)

[٤] . الاسماء و الصّفات، بيهقى، ج ١، ص ١٩٦