غاشيه به معناى هر چه كه چيزى را مى‌پوشاند [فراگيرنده، دربرگيرنده‌] و در آيه «هل اتاك حديث الغاشية» (غاشيه (٨٠) ١) كنايه از قيامت است، [١] زيرا با حوادث سهمگين خود همه چيز را دربرمى‌گيرد، و در آيه «افَامِنوا ان تَأتِيَهُم غاشِيَةٌ مِن عَذابِ اللَّهِ ...» (يوسف (١٢) ١٠٧) صفت براى موصوف محذوف [عقوبة] است‌ [٢] و مقصود از آن فراگيرى عذابى است كه كافران به آن تهديد شده‌اند.

غافر/ اسماوصفات‌

--) مغفرت‌

غالب/ اسماوصفات‌

از اسماى الهى و به معناى كسى است كه با قدرت و توانمندى بر هر كس و هر چيز كه بخواهد دست مى‌يابد. [٣] اين اسم و صفت به صورت اسمى يك بار:

«... واللَّهُ غالِبٌ عَلى‌ امرِهِ ...» (يوسف (١٢) ٢١) و به صورت فعلى نيز يك بار در قرآن آمده است: «كَتَبَ اللَّهُ لَاغلِبَنَّ انَا ورُسُلى ...». (مجادله (٥٨) ٢١)

غائط

--) تخلّى‌

غبار

غُبار، گرد بسيار نرمى است كه به واسطه هوا پراكنده مى‌شود. [٤] در اين مدخل از واژه‌هاى «غبرة»، «هباء» و «نقع» استفاده شده است.

تبديل به غبار

١. متلاشى و تبديل شدن كوهها به غبار پراكنده در هوا، در آستانه قيامت:

إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا.

واقعه (٥٦) ١ و ٥ و ٦

تشبيه به غبار

٢. اعمال مجرمان، مانند ذرّات پراكنده در هوا:

... لا بُشْرى‌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ وَ يَقُولُونَ حِجْراً مَحْجُوراً وَ قَدِمْنا إِلى‌ ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً. [٥]

فرقان (٢٥) ٢٢ و ٢٣

٣. تشبيه اعمال كافران، به غبار برخاسته از خاكستر، بر اثر توفان:

مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عاصِفٍ لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى‌ شَيْ‌ءٍ ....

ابراهيم (١٤) ١٨

[١] . مفردات، ص ٦٠٧، «غشى»

[٢] . مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٢٥

[٣] . الأسنى فى شرح اسماء اللّه الحسنى‌، قرطبى، ج ١، ص ٢١٨

[٤] . مفردات، ص ٦٠١، «غبر»؛ لغت‌نامه، ج ١٠، ص ١٤٦٣١، «غبار»

[٥] . «هبا» به معناى غبار، و «هباء» گرد و ذرّات خاك پراكنده در هوا است. (مفردات، ص ٨٣٢، «هبا»)