فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٨٣ - محل غروب خورشيد
فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ. [١]
ص (٣٨) ٣١ و ٣٢
٨. نظاممند بودن غروب خورشيد:
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْراهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَ يُمِيتُ قالَ أَنَا أُحْيِي وَ أُمِيتُ قالَ إِبْراهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِها مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ ... [٢]
بقره (٢) ٢٥٨
وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها.
شمس (٩١) ٣
٩. تابش آفتاب بر سمت چپ غار اصحاب كهف، هنگام غروب و عصرگاهان:
وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَتَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ ....
كهف (١٨) ١٧
١٠. ماه و ظهور آن پس از غروب خورشيد، داراى عظمتى درخور سوگند خداوند:
وَ الشَّمْسِ ... وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها. [٣]
شمس (٩١) ١ و ٢
تشبيه غروب خورشيد
١١. غروب خورشيد در نقطه پايانى سفر ذوالقرنين، مانند فرو رفتن آن در چشمهاى تيره فام:
حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ ... قُلْنا يا ذَا الْقَرْنَيْنِ ... [٤]
كهف (١٨) ٨٦
محلّ غروب خورشيد
١٢. سوگند خداوند به ربوبيّت خويش بر مكانهاى طلوع و غروب خورشيد، جهت غير قابل انكار بودن قدرت وى:
فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ عَلى أَنْ نُبَدِّلَ خَيْراً مِنْهُمْ وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ.
معارج (٧٠) ٤٠ و ٤١
١٣. خداوند، مالك و خالق محلّ غروب خورشيد:
وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ ... [٥]
بقره (٢) ١١٥
... قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ ....
بقره (٢) ١٤٢
١٤. غروب خورشيد، در محلّهاى خاصّ:
فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ ... [٦]
معارج (٧٠) ٤٠
١٥. خداوند، خواهان توجّه جنّ و انس به نقش مهم نقطه طلوع و غروب خورشيد در زندگى آنان:
رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَ رَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ. [٧]
الرّحمن (٥٥) ١٧ و ١٨
نيز--) خورشيد، غروب خورشيد
[١] . مقصود از «حتّى توارت بالحجاب» غروب خورشيد است. (الميزان، ج ١٧، ص ٢٠٣)
[٢] . طلوع و غروب منظّم خورشيد، نشانه اين است كه خورشيد، تابع و محكوم قانون است و نمىتواند خالق و مالك باشد
[٣] . مقصود از «تلاها» اين است كه پس از غروب خورشيد، ماه طلوع مىكند. (الميزان، ج ٢٠، ص ٢٩٦)
[٤] . مقصود از «فى عين حمئة» اين است كه گويا ذوالقرنين غروب خورشيد را مانند فرو رفتن در چشمهاى تيره مشاهده كرد. (الميزان، ج ١٣، ص ٣٦٠)
[٥] . «المغرب» به معناى محلّ غروب است. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٦٢)
[٦] . مقصود از «المغارب» محلّهاى غروب خورشيد است، خورشيد در هر روز در محلّ خاصّى غروب مىكند. (الميزان، ج ٢٠، ص ٢٢)
[٧] . خداوند متعال با پرسش انكارآميز خويش (فبأىّ آلاء) جنّ و بشر را به تأمّل درباره اهمّيّت دو مشرق و دو مغرب، فراخوانده است