مردان‌] است. وى در دامان او پرورش يافت و اوّلين كسى است كه در نماز به او اقتدا كرد. [١] وى باب علم رسول خدا صلى الله عليه و آله‌ [٢] و از بدريّون و شركت‌كنندگان در ساير غزوات پيامبر صلى الله عليه و آله است. [٣] او را در قرابت به رسول خدا صلى الله عليه و آله نه تنها برادر [٤] كه مى‌توان جان محمّد صلى الله عليه و آله دانست‌ [٥] و همان‌گونه كه در روايتى آمده، هر كس بخواهد آدم عليه السلام را در علم، نوح عليه السلام را در عزم، ابراهيم عليه السلام را در حلم، موسى عليه السلام را در هيبت و عيسى عليه السلام را در زهد نگاه كند، به على عليه السلام بنگرد، [٦] زيرا آنچه در آنان متفرّق بود، در ايشان جمع شده بود. امام على عليه السلام در درون كعبه متولّد شد [٧] و سرانجام در سپيده‌دم در مسجد كوفه به دست ابن‌ملجم مرادى به شهادت رسيد. [٨] در فضيلت آن حضرت همين بس كه در كتب فريقين از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده است: هيچ آيه‌اى در قرآن با خطاب «يا ايّها الّذين آمنوا» وجود ندارد مگر اينكه على عليه السلام در رأس آن و امير آن است. [٩] بر اساس روايات و تفاسير شيعه و اهل‌سنّت، آيات زيادى در مورد حضرت على عليه السلام نازل شده كه در برخى موارد حضرت از مصاديق آنها است، از قبيل:

حمد (١) ٦ [١٠]؛ بقره (٢) ١٣ و ١٤ [١١]؛ بقره (٢) ٢٥ [١٢]؛ بقره (٢) ٤٣ [١٣]؛ يونس (١٠) ٢٥ [١٤]؛ هود (١١) ١٢ [١٥]؛ هود (١١) ١٧ [١٦]؛ رعد (١٣) ٧ [١٧]؛ رعد (١٣) ٢٩ [١٨]؛ حجر (١٥) ٤٧ [١٩]؛ حجر (١٥) ٧٥ [٢٠]؛ نحل (١٦) ١٦ [٢١]؛ نحل (١٦) ٣٨ [٢٢]؛ اسراء (١٧) ٨١ [٢٣]؛ مريم (١٩) ٥٠ [٢٤]؛

[١] . السّيرة النّبويّه، ابن‌هشام، ج ١، ص ٢٤٥؛ تاريخ طبرى، ج ١، ص ٥٣٧؛ شرح نهج‌البلاغه، ابن‌ابى‌الحديد، ج ١، ص ٣٠

[٢] . اسدالغابه، ج ٤، ص ٩٥

[٣] . اسدالغابه، ج ٤، ص ٩٢-/ ٩٤؛ السّيرة النّبويّه، ابن‌هشام، ج ١، ص ٦٢٥ و ٦٧٧

[٤] . السيرة النبويه، ابن‌هشام، ج ١، ص ٥٠٥

[٥] . التفسير الكبير، ج ٣، ص ٢٤٨

[٦] . بحارالانوار، ج ٣٩، ص ٣٥-/ ٣٩؛ ينابيع‌المودّه، ج ١، ص ٣٦٣؛ ج ٢، ص ١٨٣ و ٤٨٦

[٧] . كفاية الطّالب فى مناقب علىّ‌بن‌ابى‌طالب، ص ٤٠٦؛ بحارالانوار، ج ٣٥، ص ٥ و ٨ و ١٨ و ٢٣

[٨] . اسدالغابه، ج ٤، ص ١١٢-/ ١١٣

[٩] . كفاية الطّالب فى مناقب علىّ بن ابى‌طالب، ص ١٣٩

[١٠] . شواهدالتّنزيل، ج ١، ص ٧٦؛ تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ٢١، ح ٩٤ و ص ٢٢، ح ٩٩

[١١] . الدرالمنثور، ج ١، ص ٧٧-/ ٧٨

[١٢] . شواهدالتّنزيل، ج ١، ص ٩٦؛ البرهان، ج ١، ص ١٥٧، ح ٧

[١٣] . البرهان، ج ١، ص ٢٠٤، ح ٨؛ شواهدالتّنزيل، ج ١، ص ١١١

[١٤] . البرهان، ج ٣، ص ٢٤، ح ٣؛ شواهدالتنزيل، ج ١، ص ٣٤٦-/ ٣٤٧

[١٥] . تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٣٤٢-/ ٣٤٣، ح ٣٠-/ ٣٢؛ شواهد التنزيل، ج ١، ص ٣٥٦

[١٦] . الدرالمنثور، ج ٤، ص ٤١٠؛ تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٣٤٤-/ ٣٤٧، ح ٣٦-/ ٤٤ و ٤٦

[١٧] . تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٤٨٢-/ ٤٨٥، ح ١٥-/ ١٧، و ٢١-/ ٢٩؛ الدرالمنثور، ج ٤، ص ٦٠٨

[١٨] . الدرالمنثور، ج ٤، ص ٦٤٤؛ تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٥٠٢-/ ٥٠٦، ح ١٢١ و ١٢٣ و ١٢٦ و ١٢٩ و ١٣١ و ١٣٧

[١٩] . الدرالمنثور، ج ٥، ص ٨٤-/ ٨٥

[٢٠] . بصائرالدرجات، ص ٣٧٧، ح ٩؛ شواهدالتنزيل، ج ١، ص ٤١٩

[٢١] . شواهدالتنزيل، ج ١، ص ٤٢٥؛ تفسير نورالثقلين، ج ٣، ص ٤٥-/ ٤٦، ح ٤٢-/ ٤٣ و ٤٩

[٢٢] . الدرالمنثور، ج ٥، ص ١٣٠

[٢٣] . شواهدالتنزيل، ج ١، ص ٤٥٣

[٢٤] . تفسير نورالثقلين، ج ٣، ص ٣٣٩، ح ٨٧؛ شواهد التنزيل، ج ١، ص ٤٦٢-/ ٤٦٣