ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦١ - مطلب سوم

پناهگاه مسلمين خواهى بود .
تفسير عمومى خطبهء صد و سى و چهارم
تفسير عمومى خطبهء صد و سى و چهارم ٢ - و قد توكَّل اللَّه لأهل هذا الدّين بإعزاز الحوزة . . . [١] همان خدائى كه مسلمانان را بدون سپاه فراوان و بدون كمترين تجهيزات پيروز فرمود ، زنده و ابدى است ، تو مطابق تكليف خود عمل كن
همان خدائى كه مسلمانان را بدون سپاه فراوان و بدون كمترين تجهيزات پيروز فرمود ، زنده و ابدى است ، تو مطابق تكليف خود عمل كن بار ديگر عظمت روحى امير المؤمنين عليه السلام در اين مشورت آشكار مى گردد ، اگر اين وارسته از همهء آلودگىها و اين آراسته با همهء فضائل انسانى ، كمترين هوى و هوس و خودخواهى در درون داشت ، و اگر اين تجلىگاه جمال و جلال الهى ، مى خواست از سياست ماكياولى براى بدست آوردن جاه و مقام ، استفاده كند ، دست به اغوا و فريبكارى مى زد و عمر بن خطاب را از مركز ثقل سياست دور مى داشت و آن گاه براى پيش برد اميال سياسى معمولى خود اقداماتى مى كرد ، ولى حقيقت و تاريخ شهادت مى دهد كه او على بن ابي طالب بود و تا آخرين لحظات زندگى خود در اين دنيا هم على بن ابي طالب ماند تا به ديدار خداوندى نائل آمد . دقت كنيد ، ببينيد على عليه السلام با چه استدلال محكمى و با چه اخلاصى عمر را ارشاد فرمود كه تو براى جنگ بسوى دشمن حركت مكن ، خداوند متعال با اين چاره جوئىها و با توسل باين گونه فعاليت نبود كه مسلمانان را پيروز فرمود ، زيرا هنگامى كه خداوند عز و جلّ اخلاص و تكاپو و عظمت روحى و گذشت مسلمانان

[١] بدانجهت كه محتواى سخنان امير المؤمنين عليه السلام ، در نهايت وضوح بود ، لذا نيازى به تفسير همهء جملات ديده نشد .