ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٩ - مطلب سوم

بايد گفت : ذكر اموال براى مثال بسيار شايع عامل خصومتها و تضادها ميباشد . و اگر دقتى در بارهء همهء عوامل كينه توزىها و تصادمها داشته باشيم ، خواهيم ديد ريشهء اصلى همهء آنها خودخواهى است كه اولين نتيجهء آن خود محورى و لازمهء آن خودكامگىها است سپس امير المؤمنين عليه السلام مى فرمايد : « شيطان پليد شما را فريب داده و غرور شما را گمراه ساخت » آرى ، اينست حقيقت جاودانى : در آن هنگام كه شخصيّت كمال جوى آدمى از مسير اصلىاش كه جادهء تزكيه و تقويت بعد الهى آن است ، منحرف گردد ، غرايز حيوانى او ، دست و پاى او را بسته تحويل شيطان كه دشمن ديرينهء فرزندان آدم عليه السلام است ، مى دهد . فريب خوردن از شيطان و غرايز حيوانى ، نه تنها انسان را با ديگران به خصومت وا مى دارد ، بلكه تا ساليان متمادى به بيمارى تضاد درونى مبتلا مى سازد . مبتلا به اين بيمارى اگر با تحمّل مشقتهاى خودسازى توانست آن را معالجه كند ، خود را اصلاح نموده است و در حقيقت خود را بازسازى كرده است . و در غير اين صورت ، خصومت با خويشتن تا مرحلهء « از خود بيگانگى » او را ساقط خواهد كرد .